Türkiye’nin 9 yaratıcı şehri: Bursa da listede! Peki neden?

Bir şehrin kimliğini yalnızca tarihi yapıları, meydanları ve müzeleri belirlemiyor. O şehrin mutfağı, müziği, el sanatları, tasarımı ve kuşaktan kuşağa aktarılan üretim kültürü de kentlerin hafızasında önemli bir yer tutuyor.

UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı da tam olarak bu kültürel ve yaratıcı birikime dikkat çekiyor.

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu’nun güncel verilerine göre Türkiye’de 9 UNESCO Yaratıcı Şehir bulunuyor. Bu şehirler; gastronomi, müzik, zanaat ve halk sanatları, tasarım ve edebiyat gibi farklı yaratıcı alanlarda temsil ediliyor.

Türkiye’nin UNESCO Yaratıcı Şehirleri

Türkiye’nin UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’ndaki şehirleri ve kategorileri şöyle:

Gaziantep – Gastronomi (2015)

Hatay – Gastronomi (2017)

İstanbul – Tasarım (2017)

Kütahya – Zanaat ve Halk Sanatları (2017)

Afyonkarahisar – Gastronomi (2019)

Kırşehir – Müzik (2019)

Bursa – Zanaat ve Halk Sanatları (2021)

Şanlıurfa – Müzik (2023)

Kahramanmaraş – Edebiyat (2025)

Bursa neden UNESCO’nun yaratıcı şehirleri arasında?

Bursa, 2021 yılında “Zanaat ve Halk Sanatları” alanında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na dahil edildi.

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, Bursa’nın bu alandaki başvurusunun 2021 yılındaki değerlendirme sürecinin ardından kabul edildiğini duyurdu. Bursa böylece Türkiye’nin bu kategoride yer alan ikinci şehri oldu.

Bursa’nın yaratıcı kimliğinin temelinde ise yüzyıllar boyunca gelişen üretim kültürü bulunuyor.

Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk başkenti olan Bursa, ipek ve baharat yolları üzerindeki konumu sayesinde tarih boyunca önemli bir ticaret merkezi haline geldi. Bu ticari hareketlilik, zaman içerisinde kentte çok sayıda zanaatın gelişmesine de zemin hazırladı.

İpekten bıçakçılığa uzanan kültürel miras

Bursa denildiğinde akla gelen ilk zanaatlardan biri ipekçilik.

Kent, tarih boyunca ipek üretimi ve ticaretinin önemli merkezlerinden biri oldu. Bursa’nın hanları ve çarşıları da bu ekonomik ve kültürel geçmişin izlerini bugün hâlâ taşıyor.

Ancak Bursa’nın zanaat mirası yalnızca ipekle sınırlı değil.

Bıçakçılık, dokuma, ahşap oyma, cam süsleme, ebru, filografi ve iğne oyası gibi farklı geleneksel üretim alanları da Bursa’nın yaratıcı kültürünün parçaları arasında bulunuyor.

Bu nedenle Bursa’nın UNESCO’daki “Zanaat ve Halk Sanatları” kimliği, tek bir ürüne değil, oldukça geniş bir kültürel üretim geçmişine dayanıyor.

Türkiye’nin yaratıcı şehirleri birbirinden farklı

UNESCO listesindeki 9 şehir aynı kategoride bulunmuyor. Her biri kendi kültürel birikimiyle farklı bir alanda öne çıkıyor.

Gaziantep, Hatay ve Afyonkarahisar gastronomi alanında yer alırken; Kırşehir ve Şanlıurfa müzik alanında temsil ediliyor.

İstanbul tasarım, Kahramanmaraş edebiyat, Kütahya ve Bursa ise zanaat ve halk sanatları kategorisinde bulunuyor.

Bu tablo Türkiye’nin kültürel zenginliğinin tek bir başlık altında toplanamayacağını da ortaya koyuyor.

UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı

UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı, yaratıcılığı ve kültürel endüstrileri yerel kalkınmanın merkezine yerleştirmeyi amaçlıyor.

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, yaratıcı şehirlerin kültürü ve yaratıcılığı sürdürülebilir kalkınma ile kentsel yenilenmenin önemli unsurlarından biri haline getirmeyi hedeflediğini belirtiyor. Ağ, şehirler arasında uluslararası iş birliğini de destekliyor.

Bu açıdan bakıldığında UNESCO unvanı yalnızca bir “kültür etiketi” olarak değil; şehirlerin sahip olduğu yaratıcı üretimin görünürlüğünü artıran uluslararası bir ağ olarak değerlendiriliyor.

Kaynak:Unesco.org.tr