Halk arasında 'pırpırım' adıyla bilinen semizotu, zengin Omega-3 ve vitamin deposu yapısıyla yaz sofralarının baş tacı. Gaziantep mutfağının asırlık pırpırım çorbasından pratik yoğurtlu salatasına kadar semizotunun şifa dolu yolculuğu haberimizde.
DOĞADAN GELEN ŞİFA: SEMİZOTUNUN FAYDALARI
Yaz aylarında tarlalarda kendiliğinden yetişen veya bahçelerde özenle üretilen semizotu, yeşil yapraklı sebzeler arasında en yüksek bitkisel Omega-3 yağ asidine sahip olmasıyla öne çıkıyor.
Kalp ve Damar Dostu: İçerdiği doymamış yağ asitleri sayesinde kötü kolesterolü düşürmeye ve damar sağlığını korumaya yardımcı olur.
Bağışıklık ve Cilt Kalkanı: Yüksek A, C ve E vitamini içeriğiyle serbest radikallerle savaşarak hücre yenilenmesini destekler.
Sindirimi Rahatlatır: Yüksek lif oranı ve su içeriği sayesinde bağırsak hareketlerini düzenler, kabızlığı önler ve ödem atmayı kolaylaştırır.
Düşük Kalori: 100 gramında yalnızca yaklaşık 16-20 kalori barındırmasıyla diyet listelerinin en gözde sebzelerindendir.
GAZİANTEP MUTFAĞININ İNCİSİ: PIRPIRIM VE HİKAYESİ
Semizotuna Anadolu'nun güneydoğusunda, özellikle Gaziantep, Kilis ve Şanlıurfa yörelerinde "pırpırım" denir. Eskiden tarlalarda buğday ve mercimek aralarında yabani olarak yetişen bu taze otlar, kadınlar tarafından toplanıp kurutulur ya da taze taze pişirilirdi.
Gaziantep mutfağında ayrı bir yeri olan Pırpırım Çorbası, sadece bir sebze çorbası değil; nohut, mercimek, dövme (yarma) ve kemik suyuyla harmanlanan, üzerine sumak ekşisi ve naneli tereyağı yakılan tam bir şifa aşıdır. Yörede özellikle yaz aylarında serinlemek, kış aylarında ise kurutulmuş pırpırımla hastalıklardan korunmak için pişirilir.
GELENEKSEL GAZİANTEP PIRPIRIM ÇORBASI TARİFİ
Malzemeler:
*1 demet taze semizotu (yıkanıp doğranmış)
*Yarım su bardağı haşlanmış nohut
*Yarım su bardağı yeşil mercimek
*Yarım su bardağı haşlanmış dövme (yarma buğday)
*1 adet kuru soğan ve 3 diş sarımsak
*1 yemek kaşığı domates salçası, 1 tatlı kaşığı biber salçası
*2 yemek kaşığı sumak ekşisi (veya limon suyu)
*Zeytinyağı, kuru nane, pul biber, tuz
Yapılışı:
Tencereye zeytinyağını alıp ince doğranmış soğanı ve sarımsakları pembeleşinceye kadar kavurun.
Salçaları ekleyip kokusu çıkana kadar soteleyin.
Üzerine yaklaşık 5-6 su bardağı sıcak su (varsa et suyu) ilave edin.
Haşlanmış nohut, mercimek ve dövmeyi ekleyip 5-10 dakika kaynatın.
Doğranmış semizotlarını tencereye ilave edin (semizotu çok çabuk piştiği için 5-7 dakika kaynatmak yeterlidir).
Ocaktan almadan önce sumak ekşisini ekleyin. Küçük bir tavada kızdırılmış naneli ve pul biberli yağı çorbanın üzerine gezdirerek servis yapın.
FERAHLATICI YOĞURTLU CEVİZLİ SEMİZOTU SALATASI
Malzemeler:
*1 demet taze semizotu (ayıklanmış ve yıkanmış)
*1,5 su bardağı süzme yoğurt
*2 diş ezilmiş sarımsak
*2-3 yemek kaşığı zeytinyağı
*Yarım su bardağı iri çekilmiş ceviz içi
*Tuz
Yapılışı:
İyice yıkanıp süzülen semizotlarının yapraklarını ve yumuşak sap kısımlarını elinizle koparın (bıçak değdirmemek vitamin kaybını önler).
Bir kasede süzme yoğurt, sarımsak, tuz ve 1 kaşık zeytinyağını pürüzsüz kıvama gelene kadar çırpın.
Semizotlarını yoğurt karışımıyla nazikçe harmanlayın.
Servis tabağına alıp üzerine zeytinyağı gezdirin ve ceviz içi serperek soğuk servis edin.