Dünya Sağlık Örgütü Haberleri - Son Dakika Dünya Sağlık Örgütü Haber Güncel Gelişmeler

Sessiz ve sinsi tehlike: Diyabetik ayak

Nev Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Bangin Bekir Candan, diyabetik ayağın çoğu zaman küçük bir ihmalin sonucu olarak ortaya çıktığını belirterek, doğru bilgilendirme ve basit önlemlerle bu tablonun büyük oranda önlenebileceğini ifade etti. “Diyabet Sadece Şeker Yüksekliği Değildir” Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı bir hastalık olmadığını belirten Op. Dr. Bangin Bekir Candan, uzun süre kontrol altına alınamayan diyabetin damarları ve sinirleri etkilediğini söyledi. Bu durumun özellikle ayaklarda ciddi problemlere yol açtığını ifade eden Candan, diyabetik ayağın bu sürecin en ağır sonuçlarından biri olduğunu dile getirdi. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin diyabetik ayak nedeniyle uzuv kaybı yaşadığını hatırlatan Candan, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her 30 saniyede bir kişinin diyabete bağlı komplikasyonlar nedeniyle ayağını kaybettiğini belirtti. Candan, Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 10 bin kişinin diyabete bağlı nedenlerle uzuv kaybı yaşadığını söyledi. “Diyabetik Ayak Nasıl Oluşuyor?” Diyabetik ayak yaralarının oluşumunda iki temel mekanizmanın rol oynadığını söyleyen Op. Dr. Candan, bunlardan birinin sinir hasarı yani nöropati olduğunu ifade etti. Ayakta his kaybı geliştiğinde hastanın ağrıyı, sıcaklığı ya da basıncı algılayamadığını belirten Candan, ayakkabı içindeki yabancı cisimlerin fark edilmediğini ve uzun süre aynı noktaya basılmasıyla yaraların oluştuğunu söyledi. İkinci önemli nedenin damar tıkanıklığı olduğunu vurgulayan Candan, damar daralması nedeniyle dokulara yeterli oksijen gitmediğini, bu nedenle yaraların geç iyileştiğini ve enfeksiyon riskinin arttığını dile getirdi. “Basit Kontroller Hayat Kurtarıyor” Diyabetik ayağın önlenmesinde farkındalığın çok önemli olduğunu vurgulayan Op. Dr. Bangin Bekir Candan, hastaların her gün ayaklarını kontrol etmeleri gerektiğini söyledi. Ayak tabanı ve parmak aralarının mutlaka incelenmesi gerektiğini belirten Candan, iki ayak arasında sıcaklık farkı hissedilmesinin ya da dokunma hissinde azalma fark edilmesinin erken uyarı işareti olabileceğini ifade etti. “Günlük Ayak Bakımı İhmal Edilmemeli” Ayak bakımının diyabet hastaları için hayati önem taşıdığını belirten Candan, ayakların ılık suyla yıkanması ve iyice kurulanması gerektiğini söyledi. Cilt kuruluğunu önlemek için uygun ayak kremlerinin kullanılmasının önemine dikkat çeken Candan, tırnakların düz kesilmesi, nasırların bilinçsizce kazınmaması gerektiğini vurguladı. Pamuksu çorapların tercih edilmesi, ayakların kuru tutulması ve ortopedik özellikte ayakkabıların kullanılması gerektiğini söyleyen Candan, ayakkabının giymeden önce mutlaka içinin kontrol edilmesi gerektiğini de hatırlattı. Candan ayrıca en ufak bir kızarıklık ya da yara fark edildiğinde ise vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini ifade etti. “Teknoloji Diyabetik Ayakta Umut Oluyor” Teknolojik gelişmelerin diyabetik ayakla mücadelede önemli bir rol oynadığını söyleyen Op. Dr. Bangin Bekir Candan, akıllı tabanlıkların basınç ve sıcaklık değişimlerini takip ederek ülser riskini erken dönemde haber verebildiğini belirtti. Dr. Candan, ısı sensörlü çoraplar ve 3D yazıcılarla kişiye özel üretilen tabanlıkların da ayak sağlığının korunmasına katkı sunduğunu ifade etti. “Diyabetik Ayak Kader Değil” Diyabetik ayağın önlenebilir bir sağlık sorunu olduğunu vurgulayan Op. Dr. Bangin Bekir Candan, “Bu tablo kader değil. Doğru bilgilendirme, düzenli takip ve küçük önlemlerle diyabete bağlı uzuv kayıplarının büyük bir kısmını engellemek mümkün. Küçük bir ihmal, büyük kayıplara yol açabilir” açıklamalarında bulundu.

Erkan Aydın Çankaya’da: “Afete karşı ortak akılla hazırlanacağız”

Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği tarafından Dünya Sağlık Örgütü’nün sağlıklı şehirler yaklaşımı doğrultusunda düzenlediği ‘Afetlere Dirençli Kentler ve Toplumlar Paneli’ için Çankaya’da temaslarda bulundu. Çankaya Belediye Başkanı Avukat Hüseyin Can Güner’in ev sahipliğinde gerçekleştirilen panele Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’ın yanı sıra Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay da katıldı. Panelde, ‘Hazırlıklı Olma’ teması çerçevesinde afetlere karşı dirençli kentlerin inşası, toplumsal dayanıklılığın artırılması ve iyi uygulama örnekleri; alanında uzman isimler ile sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin katkılarıyla ele alındı. Aynı zamanda yerel yönetimlerin afetlere karşı daha güçlü, daha hazırlıklı ve daha dayanıklı yapılar oluşturmasının önemine dikkat çekilen programda, şehirlerin yalnızca bugünün değil, geleceğin risklerine karşı da hazırlanması gerektiği vurgulandı. Panel kapsamında değerlendirmelerde bulunan Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, sağlıklı, güvenli ve dirençli kentler oluşturma hedefi doğrultusunda yerel yönetimler arasındaki iş birliğinin büyük önem taşıdığını belirterek, ortak akıl ve dayanışma ile geleceğe hazırlanmanın sürdürüleceğini hatırlattı.

Başkan Bozbey’den Bursa için korkutan uyarı: "İnegöl ve Kestel’de maske dağıtabiliriz!"

Marmara Belediyeler Birliği (MBB) ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Bursa’nın hava kirliliği açısından büyük bir risk altında olduğunu belirterek, “Çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Halkımızın daha temiz, daha sağlıklı ve daha yaşanabilir bir Bursa'da yaşamalarını istiyoruz” dedi. Bursa Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından hava kalitesinin iyileştirilmesine yönelik çalışmaları artırmak, kurumlar arası iş birliğini güçlendirmek ve mevcut durumun bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesini sağlamak amacıyla ‘Hava Kirliliği ve Çevresel Etkileri Paneli’ düzenlendi. Atatürk Kültür Merkezi Merinos Yerleşkesi’ndeki programa, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in yanı sıra aynı zamanda Halk Sağlığı Uzmanı olan CHP Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, Bursa Kent Konseyi Başkanı Prof. Dr. Ertuğrul Aksoy, Büyükşehir Belediyesi yöneticileri, siyasi parti temsilcileri, meclis üyeleri, akademisyenler, kamu kurumları, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı. “HEPİMİZ AYNI HAVAYI SOLUYORUZ” Programda konuşan MBB ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, yeşilin, beyazın ve mavinin bir araya gelerek eşsiz bir doğa dokusu oluşturduğu Bursa'da hava kalitesinin düşük olduğunu vurguladı. Bunda kentin coğrafi konumunun, yeryüzü yapısının ve sanayi yoğunluğunun etkili olduğunu anlatan Başkan Mustafa Bozbey, “Bursa hava kirliliği açısından bugün de çok büyük bir risk altındadır. Kentimizin hava kalitesi gelecek kuşaklar için de önem taşıyor. Göreve geldiğimiz günden itibaren havamız ve suyumuz için birçok çalışma yaptık ve bunları kamuoyuyla paylaştık. Önemli çağrılar yaptık. Havamızı ve suyumuzu kimlerin kirlettiğini açıkladık. Bu konuda herkesin sorumluluk sahibi olması gerektiğini her platformda dile getirdik. Hepimiz aynı havayı soluyoruz. Havamız ne kadar temizse, insan sağlığı açısından o kadar kaliteli bir yaşam sunarız” diye konuştu. “AMACIMIZ, TEMİZ, SAĞLIKLI VE YAŞANABİLİR BURSA” Bursa’da hava kirliliğinin en yüksek olduğu yerin İnegöl olduğunu vurgulayan Başkan Mustafa Bozbey, hava kirliliği açısından Kestel ve Gürsu’nun da İnegöl’ü takip ettiğini söyledi. Kentin farklı noktalarına yerleştirilen hava kalitesi ölçüm cihazlarıyla canlı takip yapabildiklerini belirten Başkan Mustafa Bozbey, “Bu tür çalışmalarımızı genişleteceğiz. Muhtemelen İnegöl'de ve Kestel'de maske dağıtacağız. Çünkü durum bunu gösteriyor. Hava kirliliği, insan sağlığını, yaşam kalitesini ve kentlerin geleceğini doğrudan etkileyen bir konudur. Sanayi kimliğiyle öne çıkan Bursa’da özellikle kış aylarında partikül madde değerlerinde yaşanan artış, hepimizin yakından takip ettiği önemli bir sorundur. Bizler halk sağlığını önceleyen, temiz çevreyi merkeze alan bir anlayışa sahibiz. Amacımız, halkımızın daha temiz, daha sağlıklı ve daha yaşanabilir bir Bursa'da yaşamasını sağlamaktır” dedi. “GELECEK KUŞAKLARA KARŞI SORUMLULUĞUMUZ VAR” Yılların ihmali ve düşüncesizliği sonucu Nilüfer Çayı’nın kirlendiğini ve buna sebep olan kurumlardan birinin de BUSKİ olduğunu dile getiren Başkan Mustafa Bozbey, bunun yanında 155 kaçak deşarj da tespit ettiklerini hatırlattı. Bunlara yönelik işlemlerin sürdürüldüğünü anlatan Başkan Mustafa Bozbey, “Bu süreci kararlılıkla sürdürüyoruz. Çevreyi kirleten her unsurla mücadele edeceğiz. 2026 yılı içerisinde atık su ve altyapı projelerini büyük ölçüde tamamlayacağız. Eksikleri gidererek kentimizin havasını ve suyunu korumak için gereken adımları atacağız. Ovaakça bölgesindeki atıkların da Nilüfer Çayı’na karıştığını biliyoruz. Bu konuda proje hazırladık. İnşaat süreci başladı ve kısa sürede faaliyete başlatacağız. Yıllarca bu kentte görev yapan insanların duyarsızlığı bir Bursalı olarak beni son derece üzdü. Gelecek kuşaklara karşı sorumluluğumuz var. Çocuklarımız ve torunlarımız bu kentte yaşayacak” diye konuştu. “KURUMLAR ARASI İŞ BİRLİĞİYLE HAREKET ETMEK ZORUNDAYIZ” Hava kalitesi ölçümüyle ilgili Nilüfer Belediye Başkanlığı döneminde yapılan çalışmalar hakkında da bilgi veren Başkan Mustafa Bozbey, dünya genelinde yaşanan iklim krizine de dikkat çekerek gerekli tedbirlerin şimdiden alınması gerektiğini vurguladı. Sorunların ancak tüm kurumların iş birliğiyle çözülebileceğinin altını çizen Başkan Mustafa Bozbey, “Kurumlar arası iş birliğiyle ve ortak akılla hareket etmek zorundayız. El ele verdiğimizde hava kirliliğine karşı daha etkili ve kalıcı çözümler üretebileceğimize inanıyorum. Düzenlenen panelin, Bursa için yol gösterici sonuçlar ortaya koyacağını inanıyorum” dedi. “BURSA’NIN TEMİZ HAVA EYLEM PLANINA İHTİYACI VAR” CHP Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, Bursa’nın uzun yıllardır hava kirliliğiyle mücadele ettiğini söyledi. Çarpık kentleşme, endüstri ve ulaşım gibi etkenlerden dolayı hava kirliliğinin Bursa’da ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirten Pala, “Bursa, yıllar boyunca Türkiye genelindeki ölçüm istasyonları arasında en kirli ilk 10 kent arasında olmuştur. Nilüfer ölçüm istasyonunda partikül madde (PM10) değeri 367 seviyesine ulaştı. Bu açık bir alarm durumudur. Hava kirliliği, sadece Bursa merkezde değil, 17 ilçede ciddi sorundur. Bursa’da her yıl 3 bine yakın insan hava kirliliği sebebiyle hayatını erken kaybediyor. Çok sayıda çocuk hava kirliliğine bağlı hastalıklara yakalanıyor. Bu hastalıkların bir bölümü ömür boyu sürüyor. Dünya Sağlık Örgütü, hava kirliliğini sigara kadar ciddi bir sağlık tehdidi olarak tanımlıyor. Bursa’nın çok ciddi temiz hava eylem planına ihtiyacı var. Umarım hep birlikte temiz hava soluduğumuz günleri yaşarız” diye konuştu. Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Dr. Ahmet Cihat Kahraman, Bursa genelinde kentsel hava kalitesini yakından takip ettiklerini, Bursalıların sağlıklı hava teneffüs etmelerini sağlamak amacıyla çalıştıklarını ifade etti. Hava kirliliğiyle mücadelede sunduğu yol gösterici destekler için Başkan Mustafa Bozbey’e teşekkür eden Kahraman, emeği geçenlere teşekkür etti. Program, konuşmaların ardından panel oturumlarıyla devam etti. ‘Farklı dinamikler perspektifinden hava kalitesi’ konulu birinci oturumda, Prof. Dr. Ülkü Alver Şahin ‘Kent havasının kirlilik dinamikleri ve kaynak dağılımları’, Doç. Dr. Aşkın Birgül ‘Bursa’da hava kalitesi ve emisyon kaynaklarının bilimsel değerlendirilmesi’, Derya Sarıoğlu ‘Hava emisyon yönetimi çalışmaları’, Prof. Dr. Burcu Onat ‘İç ortam hava kalitesi: Bina içi kirlilik kaynakları ve yönetimi’, Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan ‘Temiz hava hakkı ve çevresel adalet perspektifi’, Prof. Dr. Alpaslan Türkkan ‘Hava kirliliğinin halk sağlığı üzerine etkileri’ başlığında sunum yaptı. ‘Yerelde havayı yönetmek’ temalı ikinci oturumda ise, Bursa, İstanbul ve İzmir Büyükşehir Belediyesi yetkilileri tarafından ‘hava kalitesi ve izleme yönetimi’ hakkında bilgi verildi. Program, moderatörlüğünü Barış Can Üstündağ’ın yaptığı ‘Hava sohbetleri-Birlikte konuşalım: Çevre için paylaşılan sorumluluklar’ oturumuyla sona erdi.

Sosyal medya bağımlılığı beyni çürütüyor

Prof. Dr. Tuncay Dilci, dijital çağın hızla ilerlemesiyle dijital uyaranlara maruz kalanların beyinlerinde değişimler yaşandığını söyleyerek, beyinde daralma, tembelleşme ve beynin çürümeye benzer işlevsiz bir noktaya dönüşmesi ile karşı karşıya kalınabileceğini söyledi. Dijitalizm çağının hızla ilerlemesiyle birlikte teknolojinin insan beyni üzerindeki etkileri daha çok tartışılmaya başlandı. Yapılan MR, bilgisayarlı tomografi ve EFMR ölçümleri, dijital uyaranlara maruz kalan beyinlerde belirli bölgelerde değişimler yaşandığını ortaya koyuyor. Bilimsel bulgulara göre dijital uyaran yoğunluğu beynin gerçek hayat uyumunu zayıflatırken, işlem hacminde daralma ve fikri tembelliğe yol açabiliyor. Dijital ortamların sunduğu hızlı beğeni ve onay mekanizmaları, beynin zamanlama ve karar mekanizmalarında sapmalara neden olabiliyor. Ayrıca gri madde miktarındaki azalma, duygusal kontrol merkezlerinden biri olan amigdalanın işlevlerinin zayıflamasına yol açarak öfke patlamaları ve agresif tutumları artırabiliyor. Dikkat eksikliği, odaklanma problemi ve kişiler arası iletişimde zayıflama, artık günlük hayatta daha görünür şekilde hissediliyor. Dijital bağımlılığın fiziksel etkileri trafikte, sosyal ilişkilerde ve iletişimde somut şekilde kendini gösterebiliyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Dijital Yaşam Enstitüsü Başkanı, Dijital Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Dilci, dijital çağın beyin üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, "Beynimiz dijital uyaranlara maruz kaldıkça gerçek hayatla kurduğu doğal uyum zayıflıyor. Bu da işlem hacminde daralma ve tembelleşmeye yol açıyor. Buna bağlı olarak beynin çürümesine benzer işlevsiz olma durumu ile karşı karşıyayız. Özellikle beyninde bu tür tembelleşme ve dışarı ile uyumlu çalışma becerisinde zayıflama olmaktadır" dedi. "BEYNİN İŞLEVSİZ OLMASI İLE KARŞI KARŞIYAYIZ" MR ve bilgisayarlı tomografi sistemleriyle beyinde davranışsal değişim yönünde bulgulara rastlanıldığını söyleyen Prof. Dr. Dilci, "Dijitalizm çağı içerisindeyiz ve bilinen yönleri var, bilinmeyen yönleri var. Dolayısıyla hayatımıza hızlı girişiyle beraber nerelerde ne derece etkileri olmakta henüz kestirilememekte. Bununla beraber MR ve bilgisayarlı tomografi sistemleriyle birlikte EFMR dediğimiz sistemlerle yapılan ölçümlerde birtakım değişimlere maruz kalan beynimizin sonuç olarak da bir davranışsal değişim döngüsü yaşadığı yönünde bulgulara rastlanmıştır. Buna bağlı olarak beynin çürümesi durumu ile karşı karşıyayız. Özellikle beyninde bu tür tembelleşme ve dışarı ile uyumlu çalışma becerisinde zayıflama olmaktadır. Çünkü beynin aktivasyonu, gerçek hayata uyumu ve gerçek hayat üzerinden düşüncesi ile ilgili bir durumdur. Bu noktada stabil ya da kendi kolaycılığa kaçan beyinde ciddi anlamda bir yavaşlama ve işlem hacminde giderek daralma görülmektedir. Bunlardan özellikle ödül sistemindeki bozukluğa bağlı olarak beynin dopamin dengesinde bir bozukluk, bu bozukluğa bağlı olarak da stres ve kaygı düzeyinde bir artış olmakta. Özellikle beynin sürekli beğeni butonu veya onaylanma ihtiyacı peşinde koşması ve bunun zamanının doğru tayin edilememesinden kaynaklıdır" dedi. "SİSTEMİN BOZULMASINA SEBEBİYET VERİYOR" Dijital bağımlılığın duygusal kontrol becerilerini kontrol eden ve yönlendiren sistemin bozulmasına neden olduğunu belirten Dilci, "Yine prefrontal kortex dediğimiz beynin daha çok efektif bir şekilde düşünme becerilerine yönlendirildiği yerlerde erteleme, buna bağlı olarak stres düzeyinde artış, sosyal becerilerde zayıflama ve dürtü bozukluğu ile beraber dikkat dağınıklığı gibi davranışsal bozulmalara doğru bir evrilme olduğunu söyleyebiliriz. Diğer yandan gri madde hacminde azalma ile beyinde bir nevi amigdala dediğimiz duygusal kontrol becerilerini kontrol eden ve yönlendiren sistemin bozulmasına sebebiyet vermektedir. Yani nerede nasıl tepki vereceğimizi kestiremeden anlık öfke patlamalarına kadar beyin üzerinde agresif tutumlar sergilemesine etki edecek nöro-kimyasal değişiklikler olabilmektedir. Dikkat dağınıklığına bağlı olarak narşiszme evrilen kişilik ve üstünlük kompleksi ile yani sürekli ekrana hükmetme duygusu, diğer taraftan bedenimizin veya beynimizin düşünce aktivasyonlarındaki zayıflıktan kaynaklı öfkelenme, sabırsızlık ve buna bağlı karşı tarafa şiddet söylem ve eylemleri şeklinde kendini gösteren bir durumla karşı karşıyayız" diye konuştu. "FİZİKİ OLARAK KENDİNİ GÖSTERMEKTEDİR" Dilci, bağımlılığın somut bir şekilde dürtü bozukluğuna dönüştüğünü ifade ederek, "Empati ve sosyal kaygı düzeyimizde olumsuz etkiler yapmaktadır. Empati becerisi duyarsızlaşma şeklinde, kişinin birden fazla olaylara maruz kalması ve bilgiyi kaçırma duygusu ile beraber sürekli bir şeyleri takip etmesi ve şiddet kültürü kayması dediğimiz olay kişide sürekli bir saldırganlık dürtüsüne erişmesine neden olmaktadır. Bağımlılık tütün, alkol bağımlılığı gibi beynimizde amigdala dediğimiz ve dopamin dengesinin bozulmasına bağlı olarak ortaya çıkan bir sonuçtur. Dolayısıyla biz bunu psikolojik bir rahatsızlık olarak veriyoruz. Dünya Sağlık Örgütü de DSM-5'i bağımlılık kapsamında değerlendirmektedir. Bunun fiziksel yönden kendini göstermesi artık trafikte, ikili ilişkilerimizde somut bir şekilde dürtü bozukluğuna evrildi ve sürekli dışarıda uyaran arama ihtiyacından kaynaklı odaklanma problemi, dikkat eksikliği ve kişiler arası iletişimde sürdürülebilir ve tatmin edici bir paylaşım yaşayamama şeklinde kendini somut ve fiziki olarak göstermektedir" şeklinde konuştu.

Her 8 kişiden biri diyabet hastası

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Doç. Dr. Pınar Köksal, diyabetin hem Türkiye'de hem de dünyada hızla artan bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini belirterek, toplumun bu konuda bilinçlenmesi gerektiğini vurguladı. Diyabetin (şeker hastalığının) vücudun kan şekerini düzenleme yeteneğini bozan kronik bir metabolik hastalık olduğunu belirten Medicana Bursa Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Pınar Köksal, şunları söyledi: "Glukoz, vücudun temel enerji kaynağıdır. Ancak glukozun hücrelere girebilmesi için pankreas tarafından üretilen insülin hormonuna ihtiyaç vardır. Diyabetli bireylerde ya yeterli insülin üretilemez ya da üretilen insülin etkili bir şekilde kullanılamaz. Bu da kan şekerinin yükselmesine ve uzun vadede organ hasarına neden olur. Diyabet, yalnızca kan şekeri yüksekliği değil; kalp, böbrek, göz ve sinir sistemini etkileyen sistemik bir hastalıktır." "Türkiye, Avrupa'da diyabetin en yüksek görüldüğü ülkelerden biri" Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2024 itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 540 milyon yetişkin diyabet hastası bulunuyor. 2045 yılına kadar bu sayının 780 milyona ulaşması bekleniyor. Doç. Dr. Köksal, Türkiye'nin Avrupa'da diyabetin en sık görüldüğü ülkeler arasında yer aldığını belirterek şu bilgileri paylaştı: "Ülkemizde her 8 yetişkinden 1'i diyabet hastası. Obezite, yanlış beslenme alışkanlıkları, stres ve hareketsizlik, özellikle Tip 2 diyabetin artışında büyük rol oynuyor. Bu nedenle toplumsal farkındalık ve yaşam tarzı değişiklikleri son derece önemli." Diyabetin neden olduğu sağlık sorunları Kontrol altına alınmayan diyabetin, uzun vadede birçok ciddi sağlık sorununa yol açabileceğini belirten Doç. Dr. Köksal şu uyarılarda bulundu: "Diyabet, kalp-damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı, sinir hasarı ve diyabetik ayak gibi komplikasyonlara neden olabilir. Bu komplikasyonlar erken dönemde belirti vermediği için, düzenli doktor kontrolü ve laboratuvar takibi çok önemlidir." "Dengeli beslenme ve hareket en güçlü tedavi araçları" Diyabetin önlenebilir ve kontrol altına alınabilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Köksal, yaşam tarzı değişikliklerinin tedavinin temelini oluşturduğunu söyledi: "Dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kilo kontrolü ve düzenli sağlık kontrolleri diyabetin hem önlenmesinde hem de yönetiminde büyük fark oluşturuyor. Özellikle risk grubunda olan kişilerin - aile öyküsü, fazla kilo, yüksek tansiyon veya gebelik şekeri geçmişi olan bireylerin - kan şekeri ölçümlerini düzenli yaptırması gerekir." Medicana Bursa'dan çağrı: "diyabeti birlikte önleyebiliriz" Doç. Dr. Köksal, Medicana Bursa Hastanesi olarak diyabet farkındalığını artırmak amacıyla Kasım ayı boyunca bilgilendirme etkinlikleri düzenleyeceklerini belirterek şunları söyledi: "Diyabetle mücadele, bireysel değil toplumsal bir sorumluluktur. Erken tanı ve bilinçli yaşam tarzı değişiklikleri ile diyabetin önüne geçebiliriz. Tüm vatandaşlarımızı, kan şekeri ölçümü yaptırmaya ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemeye davet ediyoruz."

Dünya Sağlık Örgütü üyelerine Bursa tanıtıldı

Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen DSÖ Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı’nın 2025 Yılı İş Toplantısı ve Teknik Konferansı tüm hızıyla sürerken, yerli ve yabancı katılımcılar kentin tarihi ve kültürel zenginliklerini tanıma fırsatı buldu. Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Bursa’da bulunan konukları ilk olarak teleferikle Uludağ’a çıkararak kenti kuşbakışı izlemelerini sağladı. Ardından Osmanlı’nın izlerini taşıyan Ulu Cami, Koza Han ve Hanlar Bölgesi’ni gezen konuklar, Bursa’nın köklü geçmişini büyük bir ilgiyle inceledi. Gezinin sonunda Başkan Mustafa Bozbey ve eşi Seden Bozbey, konukları Tarihi Belediye Binası’nda ağırladı. Öte yandan BUSKİ Genel Müdürlüğü’ne bağlı faaliyet gösteren SCADA Merkezi, Aktif Yaşam Merkezi, Doğu Bölgesi Entegre Katı Atık Bertaraf Tesisi, Sokak Hayvanları Rehabilitasyon Merkezi, Yeşil Kapsül, Trafik Yönetim Merkezi, BURULAŞ Raylı Sistemi, BESAŞ Ekmek Fabrikası’nı da ziyaret ederek çalışmaları yerinde inceleyen konuklar, Erdem Saker Botanik Parkı, Hayvanat Bahçesi, Hüdavendigar Kent Parkı, Cumalıkızık, Panorama 1326 Fetih Müzesi, Yeşil Külliye, Irgandı Köprüsü, İnkaya Çınarı, Misi Köyü, Gölyazı, Zindan Kapı, Tophane Parkı ve Bursa surları, Kent Müzesi, İznik Lefke Kapı, İznik Ayasofya Cami, Roma Tiyatrosu ve Su Bazilikası’nı gezdi.

Türkiye, DSÖ'nün sigara ile mücadele listesinde!

Dünyada ve Türkiye'de her 9 Şubat 'Dünya Sigarayı Bırakma Günü' olarak kutlanıyor. Bu önemli günde sigaranın insan sağlığına zarar verdiği gibi çevreyi de kirlettiğine dikkat çeken Yeşilay Bursa Şube Başkanı M. Suat Arvas bir dal sigaranın 600 litre suyu kirlettiğini belirterek, "1 pakette 20 adet olduğunu düşünürsek bir paket sigara 12 bin litre suyu tek başına kirletiyor" dedi. Sigara bağımlığının sadece bireysel değil toplumsal bir sorun olduğuna dikkat çeken Arvas, DSÖ'nün son verilerine göre Türkiye'nin sigara ile mücadelede gerilediğini, 10 yıl aranın ardından sigara ile mücadelede destek verilmesi gereken 10 ülke arasında gösterildiğini söyledi. Sigaraya alternatif olarak sunulan elektronik sigaraların da en az sigara kadar zararlı olduğuna dikkat çeken Arvas, bu ürünlerin bağımlılığı ortadan kaldırmadığını ve ciddi sağlık riskleri barındırdığını ifade etti. Arvas, "Elektronik sigara masum bir alternatif değildir. İçeriğindeki nikotin, damar sertliğine yol açarak kalp krizi riskini artırmaktadır. Ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü de Türkiye'nin sigarayla mücadelede gerileme yaşadığına dikkat çekerek, ülkemizi 10 yıl aradan sonra yeniden 'desteklenecek ülkeler' listesine dahil etti. Bu da sigarayla mücadelede daha etkin politikalar geliştirmemiz gerektiğini gösteriyor" diye konuştu. "Bir gün değil, bugün" sloganıyla sigara kullanıcılarını bırakmaya davet ettiklerini belirten Yeşilay Bursa Şube Başkanı M. Suat Arvas, sözlerini şu şekilde sürdürdü: "Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) verilerine göre, dünya genelinde 1,3 milyar insan tütün ürünü kullanıyor ve her yıl 8 milyondan fazla kişi sigaranın yol açtığı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye'de de sigara, başta solunum yolu hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları ve kanser olmak üzere birçok hastalığın temel nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu tablo, sigarayla mücadelenin yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal bir zorunluluk olduğunu ortaya koyuyor." "YEŞİLAY DANIŞMANLIK MERKEZİ (YEDAM) VE 'BIRAKABİLİRSİN' UYGULAMASI SİGARAYI BIRAKMAK İSTEYENLERİN YANINDA" Sigara bağımlılığından kurtulmak isteyenler için birçok destek mekanizması bulunduğunu belirten Arvas, Yeşilay Danışmanlık Merkezi'nin (YEDAM) ücretsiz psikolojik destek hizmeti sunduğunu hatırlattı. Uzman psikologlar ve danışmanlar aracılığıyla sigara bırakma sürecinin yönetildiğini belirten Arvas, dijital platformlar üzerinden de önemli bir desteğin sağlandığını ifade ederek, "Yeşilay olarak sigarayı bırakmak isteyen herkesin yanında olmaya devam ediyoruz. 'Bırakabilirsin' mobil uygulamamız, sigarayı bırakmak isteyen kişilere rehberlik ediyor. 2024 yılı itibarıyla 231 bin 300 kişi bu uygulamayı indirerek sigarayı bırakma yolunda önemli bir adım attı. Uygulama sayesinde kullanıcılar bırakma sürecini takip edebiliyor, ihtiyaç duyduklarında YEDAM'a başvurabiliyorlar. Bu süreçte psikolojik destek almak, sigara bırakmada başarı oranını artırıyor" dedi. "HER BİR İZMARİT 600 LİTRE SUYU KİRLETİYOR" Sigaranın yalnızca bireysel sağlığı değil, çevreyi de olumsuz etkilediğine dikkat çeken Arvas, Yeşilay Bursa Şubesi olarak farkındalık oluşturmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenleyeceklerini belirtti. Sigaranın sadece insan sağlığını değil, aynı zamanda doğayı da ciddi şekilde kirlettiğini belirten Arvas, "Her yıl dünya genelinde milyonlarca izmarit doğaya atılıyor ve her bir izmarit, 600 litre suyu kirletiyor. Bir pakette 20 dal sigaranın olduğunu düşünürsek 12 bin litre kirletilmiş su demek. Bunun yanında tütün üretimi için her yıl ormanlarımızın yüzde 5'i yok ediliyor. Bu duruma dikkat çekmek için 9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü kapsamında gönüllülerimizle birlikte Bursa'nın çeşitli bölgelerinde izmarit toplayacağız. Topladığımız izmaritleri, üzerinde sigaranın çevresel etkilerine dair mesajlar bulunan poşetlerle sergileyerek farkındalık oluşturmayı hedefliyoruz" dedi. "BAĞIMSIZLIK SEFERBERLİĞİ" İLE BAĞIMLILIKLARA KARŞI MÜCADELE DEVAM EDİYOR Yeşilay'ın yalnızca sigarayla değil, tüm bağımlılıklarla mücadelede kapsamlı çalışmalar yürüttüğünü belirten Arvas, Yeşilay'ın "Bağımsızlık Seferberliği" anlayışıyla hareket ettiğini ve toplumun bağımlılıklardan uzak sağlıklı bir yaşam sürmesini amaçladığını ifade etti. Arvas, "Yeşilay olarak, sigara, alkol, madde, kumar ve teknoloji bağımlılığı ile mücadelede önleyici ve rehabilite edici çalışmalar yürüttüklerini, Türkiye genelinde 120 Yeşilay şubesi ve 107 YEDAM ile bağımlılıktan kurtulmak isteyen bireylere ücretsiz psikososyal destek sağladıklarını, ayrıca, Bursa ve Diyarbakır'da hizmet veren Yeşilay Rehabilitasyon Merkezleri ile alkol ve madde bağımlılarına yatarak tedavi imkanı sunduklarını aktardı. "BIRAKABİLİRSİN" DİYEREK SAĞLIKLI BİR YAŞAMA ADIM ATIN! Sigarayı bırakmanın bireysel ve toplumsal faydalarına da dikkat çeken Arvas, tüm sigara kullanıcılarını 9 Şubat'ta bırakmaya davet etti. Arvas, "Sigarayı bırakmak, sağlığınızı korumanın yanı sıra çevrenizi ve sevdiklerinizi de olumlu etkileyen bir adımdır. Yeşilay olarak herkese 'Bırakabilirsin' diyoruz. Bugün, sigarayı bırakmak için en doğru zaman! Daha sağlıklı bir gelecek için bu adımı atın. Yeşilay, sigara bağımlılığından kurtulmak isteyenlere yönelik bilinçlendirme çalışmalarını bu özel günde de sürdürecek ve toplumun sağlıklı bir yaşama yönelmesine katkı sağlamaya devam edecek" diye konuştu.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde gizemli hastalık: 143 ölü

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin güneybatısında gizemli hastalık nedeniyle can kayıpları yaşanıyor. Yerel yetkililer, Kasım ayında grip benzeri hastalık nedeniyle 143 kişi hayatını kaybettiğini açıkladı. Hastalığın bulaştığı kişilerde yüksek ateş, baş ağrısı gibi grip semptomları görüldüğü kaydedilirken sağlık görevlilerinin örnek toplamak üzere bölgeye gönderildiği kaydedildi. Sivil toplum lideri Cephorien Manzanza konuya ilişkin açıklamasında bölgedeki durumun oldukça endişe verdiği kaydedildi. Yerel bir epidemolog, hastalıktan en fazla etkilenenlerin kadın ve çocukların olduğunu kaydetti. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ), geçtiğimiz hafta hastalıkla ilgili bilgilendirildiği kaydedildi.

Kışın beslenmenin 7 altın kuralı

Kışın kapalı ortamlarda daha fazla vakit geçirilmesi ve gecelerin uzaması sebebiyle fiziksel aktivitenin azaldığını belirten Medicana Bursa Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hande Güngör, "Bu duruma yağlı ve şekerli besin tercihleri de eklenince pek çok kişi kışın kilo alıyor" dedi. Güngör, kış aylarına özel beslenme önerilerini şöyle sıraladı: "Ev yapımı tarhana ve turşu sağlık deposu Kışın tüketimi artan ev yapımı geleneksel gıdalar da tam bir şifa deposudur. Yapay koruyucu ve katkı maddesi içermeyen ev yapımı salça, turşu, tarhanaya öğünlerde mutlaka yer verilmeli. Kış aylarında azalan hava sıcaklığı sebebiyle vücut ısısının korunması için yeterli sıvı almak çok önemli. Günde en az 2-2.5 litre su içilmeli. Ayrıca sıvı alımının karşılanmasında ıhlamur, adaçayı, kuşburnu çayı gibi bitki çayları da tercih edilmeli. Kış aylarında yüksek yağlı besin tüketiminden kaçınılmalı; margarin yerine sağlıklı yağ asitleri içeren zeytinyağı, uygun miktarda tereyağı, yağlı tohumlar, kuruyemişler uygun ve yeterli porsiyonda tüketilmelidir. Her gün 2 porsiyon meyve ve 3 porsiyon sebze tüketin Kışın artan soğuk algınlığı ve diğer enfeksiyonlara karşı A, C, D ve E vitamininden zengin beslenmenin bağışıklık sistemine katkısı oldukça fazladır. Mevsimine uygun, günde en az 2 porsiyon meyve ve 3 porsiyon sebze tüketilmesi önerilmektedir. Bu aylarda havuç, brokoli, kabak, lahana, karnabahar, pırasa, maydanoz gibi sebzelerin; portakal, mandalina, elma gibi meyvelerin tercih edilmesi önerilmektedir. Beyin fonksiyonları için balık tüketin Kemik ve diş sağlığı açısından önemli olan D vitamini güneş ışınlarıyla deri tarafından üretilen bir vitamindir. Ancak kış aylarında mahrum kalınan güneş ışınları, vücudun D vitamini ihtiyacının karşılanamamasına sebep olmaktadır. D vitamini besinlerden aktif olarak karşılanamıyor olsa da balık; D vitamini ile beyin fonksiyonlarının gelişimi için gerekli çoklu doymamış yağ asitleri (omega 3), kalsiyum, fosfor, selenyum, iyot mineralleri ve E vitamini içerir. Bu sebeple kış aylarında haftada 2-3 kez balık tüketilmelidir. Şekeri sınırlandırın Bu mevsimde basit karbonhidrat içeren şekerli besinlere ve tatlılara yönelimin arttığı görülmektedir. Dünya Sağlık Örgütü önerisine göre günlük şeker alımı, toplam enerji alımının en fazla yüzde 10'u kadar olmalıdır. Sağlıklı yaşam biçiminde basit şekerler yerine kompleks karbonhidratlardan olan tam buğday ekmek, bulgur gibi tahıllar, kurubaklagiller, meyveler ve şekeri azaltılmış sütlü ya da meyveli tatlılar tercih edilmelidir. Haftada 2-3 kez sofrada kurubaklagil yemeği olmalı E vitamini kaynakları olan kurubaklagiller ve kuruyemişler de kış beslenmesinin içinde, yeterli ve dengeli biçimde mutlaka yer almalıdır. Haftada 2-3 kez nohut, kuru fasulye, mercimek, barbunya gibi kurubaklagiller, günde 20-30 gram kadar ceviz, badem, fındık gibi kuruyemişler tüketilmelidir."