Eğitimde 'Sahte Belge' krizi! Kayıhan Pala: "Sistem güvenilirliğini tamamen kaybetti"
Cumhuriyet Halk Partisi Sağlık Politika Kurulu Başkanı ve Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, geçtiğimiz yıl ağustos ayında kamuoyuna yansıyan, yurt dışında eğitim almış gibi gösterilerek sahte denklik belgeleriyle Türkiye’de üniversiteye yerleştirildiği iddia edilen öğrenciler hakkında Millî Eğitim Bakanlığı’na 3 Eylül 2025 tarihinde kapsamlı bir soru önergesi verdi. Pala, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: “Son yıllarda üniversiteye yerleşim süreçlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle öğrenciler kontenjanlara adil bir biçimde yerleştirilememiş, zaten azalmış olan eğitim sistemine duyulan güven tamamen kaybolmuştur. Aynı dönemde kamuoyuna yansıyan usulsüz akademik kadroya alma iddiaları ve e-imzaların yasa dışı kullanımına ilişkin tartışmalarla birlikte bu olay, yükseköğretimde güvenilirlik, şeffaflık ve hesap verebilirliğin ne denli sorunlu olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir.”
Milletvekili Pala, soru önergesinde denklik belgesi işlemleri boyunca alınan güvenlik önlemleri, yurt dışında eğitim gören öğrencilere üniversiteye yerleşme sürecinde tanınan haklar ile denetim ve yaptırımlara ilişkin net bir açıklama talep etti. Buna karşın Bakan Yusuf Tekin, Anayasa’nın 98. maddesi uyarınca öngörülen on beş günlük yasal süre geçtikten sonra, 6 Kasım 2025 tarihinde yanıt verdi.
“Bakanlık yaşanan usulsüzlüğün sorumluluğunu almamaktadır!”
Pala, soru önergesinde öncelikle denklik süreçlerinde belge doğrulaması aşamasında hangi adımların zorunlu olarak izlendiğini ve özellikle elektronik ortamda güvenliğin nasıl sağlandığını sordu. Buna karşın verilen yanıt mevzuat çerçevesi ile teknik araçları tarif etmekle sınırlı kaldı ve olası risklere dair herhangi bir değerlendirme içermedi. Pala, “Örneğin Bakanlık, denklik başvurusu yapan Türk vatandaşlarından yurt dışı giriş-çıkış belgesi istendiğini belirtmiş, ancak bu alanda bir sahteciliğin nasıl gelişebileceğine ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunmamıştır. Benzer şekilde, yurt dışında lise eğitimi alan Türk öğrencilere fırsat eşitliği sağlanması amacıyla bu uygulamanın sürdürüldüğü ifade edilirken, uygulamanın yurt içi yerleştirmelere etkisi ve olası suiistimallere karşı alınan önlemler de somut biçimde açıklanmamıştır” dedi. Pala, “Bu tür eksik bir yanıt, Bakanlığın yaşananlar karşısında sorumluluk üstlenmediği ve eğitim sisteminde güveni yeniden sağlamaya dönük bir planının bulunmadığı yönündeki kaygıları artırmaktadır” ifadesini kullandı.
“Bakanlık, önlemleri neden ihbarların üzerinden neredeyse iki yıl geçtikten sonra aldığını açıklamalıdır!”
Milletvekili Pala, devamında son on beş yıl içinde yurt dışı lise eğitimlerini çevrimiçi veya uzaktan almış öğrencilerin yabancı uyruklu kontenjanlarından yararlanmasına ilişkin bir esneklik sağlanıp sağlanmadığını sorguladı. Bakanlık, yanıtında gelen şikâyetler üzerine Kasım 2020’de yapılan bir toplantıda, yurt dışındaki bir liseden alınan diplomanın pasaport veya emniyet giriş-çıkış kayıtlarıyla desteklenmesi gerektiğine karar verildiğini ve buna aykırı biçimde kayıt yaptırdığı tespit edilen öğrencilerin denklik işlemlerinin iptal edileceğini belirtti. Pala, verilen yanıtta geçmişe dönük tarama yapılıp yapılmadığı ve kaç öğrencinin belgesinde sahtecilik tespit edildiği bilgisinin yer almadığını kaydetti.
Pala, “Bakanlık ayrıca, esaslarda düzenleme yapmak için 2019’da yapılan ilk sahte denklik ve usulsüz öğrenci yerleştirme ihbarlarından neredeyse iki yıl sonra neden toplantı yapıldığını da açıklamalıdır. On binlerce öğrenciyi mağdur eden böylesi bir zafiyetin sorumluları kamuoyu karşısında hesap vermelidir” çağrısıyla açıklamasını tamamladı.
