Sanayi Haberleri - Son Dakika Sanayi Haber Güncel Gelişmeler

Yalçın Aras: “50 yıllık tecrübemizi teknolojiyle geleceğe taşıyoruz”

Türkiye’nin raf ve depo sistemleri alanındaki öncü sanayi kuruluşlarından Gökçelik, 50. kuruluş yılını kutladığı 2026 yılında sektörün en önemli buluşmalarından biri olan Perakende Günleri’nde yerini aldı. Gökçelik Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Aras, etkinlik kapsamında katıldığı oturumda şirketin yarım asırlık başarı hikâyesini ve gelecek vizyonunu katılımcılarla paylaştı. Türkiye’nin en büyük iş dünyası organizasyonlarından ve uluslararası perakende sektörünün en önemli etkinliklerinden biri olan Perakende Günleri 2026, Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleşti. Bu yıl 25’incisi düzenlenen organizasyon, “Hızla Değişen Perakende Sektöründe Öncü Olmak” temasıyla sektör profesyonellerini, yatırımcıları ve teknoloji liderlerini bir araya getirdi. 50. kuruluş yıldönümünü kutlayan Gökçelik de etkinlikte yer alarak sektör temsilcileriyle buluştu. Gazeteci ve televizyon programcısı Aslı Şafak’ın moderatörlüğünde gerçekleşen oturumda konuşan Gökçelik Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Aras, şirketin 1976 yılında Bursa’da başlayan yolculuğundan bugüne uzanan gelişim sürecini anlattı. “RAF ÜRETİMİNİN ÖTESİNE GEÇTİK” Perakende sektörünün değişen ihtiyaçlarına uyum sağlayabilmek için teknoloji yatırımlarını sürekli artırdıklarını belirten Yalçın Aras, dijitalleşmeyi yalnızca üretim süreçlerinde değil, ürün geliştirme çalışmalarında da merkeze aldıklarını söyledi. Gökçelik’in bugün klasik raf üretiminin ötesine geçen çözümler sunduğunu ifade eden Aras, “Elektronik etiket sistemleri, kasiyersiz kasa uygulamaları, mobil rack çözümleri ve yazılım destekli yeni nesil ürünlerimizle müşterilerimize daha verimli ve sürdürülebilir çözümler sunuyoruz. Artık sadece raf üreten bir şirket değil, perakende sektörünün dönüşümüne katkı sağlayan teknoloji odaklı bir çözüm ortağıyız” dedi. “YAPAY ZEKA VE ROBOTİK YATIRIMLARIMIZ SÜRECEK” Teknolojik dönüşümün hızla devam ettiğine dikkat çeken Aras, yapay zeka ve robotik sistemlerin üretim süreçlerinde giderek daha fazla yer aldığını belirterek şunları söyledi: “50 yıllık bilgi birikimimizi yeni nesil teknolojilerle birleştiriyoruz. Hem ürün geliştirme hem de üretim süreçlerimizde yapay zeka ve robotik uygulamalara yönelik yatırımlarımıza devam ediyoruz. Verimliliği artıran, enerji tasarrufu sağlayan ve müşterilerimizin operasyonel süreçlerini kolaylaştıran çözümler geliştirmeyi sürdüreceğiz.” 50. YIL COŞKUSU PERAKENDE GÜNLERİ’NE TAŞINDI Perakende Günleri 2026 kapsamında kurduğu stantta ziyaretçilerini ağırlayan Gökçelik, 50. kuruluş yılını sektör temsilcileriyle birlikte kutladı. Şirketin yarım asırlık başarı yolculuğunun simgesi olarak düzenlenen kutlama töreninde, perakende sektörünün duayen isimlerinden SOYSAL Eğitim ve Danışmanlık Kurucusu Suat Soysal ile Gökçelik CEO’su Zafer Barış Yazan ve Yönetim Kurulu Üyesi H. Burak Aras tarafından 50. yıl pastası kesildi. BURSA’DAN DÜNYAYA UZANAN BAŞARI HİKÂYESİ 1976 yılında Bursa’da kurulan Gökçelik, bugün 70’in üzerinde ülkeye ihracat gerçekleştiren, Türkiye’nin ve Bursa’nın önde gelen sanayi kuruluşları arasında yer alan güçlü bir marka konumunda bulunuyor. Perakende mağaza ekipmanları, raf sistemleri ve depo çözümleri alanında faaliyet gösteren şirket, sürdürülebilir büyüme hedefi doğrultusunda yatırımlarını sürdürürken, çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliği iş modelinin merkezinde tutuyor. Küresel marka olma yolculuğunu Turquality Programı desteğiyle güçlendiren Gökçelik, yarım asırlık tecrübesini yenilikçi teknolojiler ve yüksek katma değerli üretim anlayışıyla geleceğe taşımayı hedefliyor.

Mayıs ayı enflasyonu açıklandı: Konut ve gıda fiyatları yıllık bazda uçtu!

Mayıs ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 32,61 olurken, aylık yüzde 1,71 arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre, TÜFE'deki değişim Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 1,71 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 16,61 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,61 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,24 artış olarak gerçekleşti. TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık yüzde 34,86 arttı En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 34,86 artış, ulaştırmada yüzde 34,29 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 45,59 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,60, ulaştırmada 5,63 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,07 yüzde puan oldu. TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık yüzde 0,48 azaldı En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0,48 azalış, ulaştırmada yüzde 2,03 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2,28 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde -0,12, ulaştırmada 0,35 ve konutta 0,27 yüzde puan oldu. Endekste kapsanan 174 alt sınıftan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 2018 5'li Düzey) 2026 yılı Mayıs ayı itibarıyla, 28 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 9 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 137 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti. Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık yüzde 31,30 arttı, aylık yüzde 2,87 arttı İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 2,87 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 14,93 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,30 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,74 artış olarak gerçekleşti. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık yüzde 28,93 arttı, aylık yüzde 2,75 arttı Yİ-ÜFE Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 2,75 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 14,04 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 28,93 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 26,96 artış gösterdi. Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde yıllık yüzde 30,72 arttı Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 42,74 artış, imalatta yüzde 30,72 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 6,88 artış ve su temininde yüzde 35,00 artış olarak gerçekleşti. Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara mallarında yüzde 27,76 artış, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 31,39 artış, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 31,05 artış, enerjide yüzde 31,45 artış ve sermaye mallarında yüzde 23,73 artış olarak gerçekleşti. Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde aylık yüzde 1,99 arttı Sanayinin dört sektörünün aylık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2,85 artış, imalatta yüzde 1,99 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 12,04 artış ve su temininde yüzde 3,37 artış olarak gerçekleşti. Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri; ara mallarında yüzde 2,94 artış, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,31 artış, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,29 artış, enerjide yüzde 6,60 artış ve sermaye mallarında yüzde 1,58 artış olarak gerçekleşti.

Bursa’da ihracatın liderleri ödüllendirildi: Şampiyonlar Marmarabirlik ve Penguen Gıda!

Türkiye’nin üretim ve ihracat lokomotiflerinden Bursa’da, tarım ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren başarılı firmalar taçlandırıldı. Uludağ Meyve Sebze Mamulleri İhracatçıları Birliği (UMSMİB) ve Uludağ Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (UYMSİB) tarafından düzenlenen ortak törende, 2025 yılının ihracat şampiyonları ile Altın, Gümüş ve Bronz kategorinde ödül alan firmalar ilan edildi. Kamu ve özel sektörün omuz omuza verdiği törende, Bursa’nın küresel krizleri fırsata çevirme kabiliyeti ve "güç birliği" vurgusu ön plana çıktı. Yaş Meyve Sebze Sektöründe İhracatın Yıldızı Marmarabirlik olurken, Meyve Sebze Mamulleri İhracatının şampiyonu ise Penguen Gıda oldu. İhracatın Yıldızları ödül törenine, Bursa Vali Yardımcısı Salih Altun, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, Bursa Gümrük Müdürü Kemal Emiroğlu, Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürü Mehmet Tuncay Bayraktar, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Yönetim Kurulu Üyesi Baran Çelik, UİB Koordinatör ve OİB Başkanı Kemal Yazıcı, UTİB Başkanı G. İhsan İpeker, UHKİB Başkanı Haluk Özkarakaşlı ve çok sayıda davetli ile ihracatçı katıldı. Törende, Türk tarımının ve sanayisinin gücünü dünyaya taşıyan her iki birliğin ilk İhracat Şampiyonları ile Altın, Gümüş ve Bronz kategorisinde başarılı firmalara plaketleri takdim edildi. "Zorluklara Rağmen 4 Yıllık Hedefimiz Yıllık En Az 500 Milyon Dolar" Törenin açılış konuşmasını yapan UYMSİB Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Taner, 2025 yılında yaşanan don felaketinin tarımsal üretimi ve rekolteyi olumsuz etkilediğini belirterek, bu zorlu şartlara rağmen, birliğimize bağlı ihracatçılarımızla yaklaşık 189 milyon dolarlık yaş meyve ve sebze ihracatı gerçekleştirmeyi başardık. Son dönemdeki yoğun yağışlar belli bölgelerdeki rekolteleri etkilese de genel anlamda bu yıl yüksek bir üretim bekliyoruz" dedi. UYMSİB’in 2026 yılındaki ihracat hedefini 250 milyon dolar olarak belirten Taner, “Bununla da yetinmeyip, önümüzdeki 4 yıllık süreçte birlik bünyesinde yıllık en az 500 milyon dolarlık yaş meyve ve sebze ihracatı seviyesine ulaşmayı hedefliyoruz. Nisan ayında göreve geldiğimizden bu yana finansal çözümlere ve dijitalleşmeye odaklandık." diye konuştu. "Meyve ve Sebzeye Teknoloji Katarak Endüstriyel Ürüne Dönüştürüyoruz" UMSMİB Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Faruk Kuşçulu ise 2025 yılını 291 milyon dolar ihracat rakamıyla kapatan birliğin 2026 yılının ilk Ocak-Nisan döneminde 70 milyon dolarlık ihracat seviyesine ulaştığına dikkat çekti. “Bizler sadece hammadde değil; meyve ve sebzeye teknoloji ve inovasyon katarak onları endüstriyel ürünlere dönüştürüyoruz" diyen Kuşçulu şöyle devam etti: Sektörün; başta enerji, hammadde ve ambalaj olmak üzere artan girdi maliyetleri karşısında zorlandığını belirterek, finansal ve lojistik taleplerini sıralayan Kuşçulu, "Küresel pazarda rekabet gücümüzü koruyabilmek için güçlü destek mekanizmalarına ihtiyacımız var. Düşük maliyetli ve uzun vadeli kredi imkanlarının genişletilmesi ile enerji maliyetlerinde düzenleme yapılması konusunda hükümetimizden beklentilerimiz bulunuyor. Ayrıca Bursa'da kurulması planlanan lojistik merkez projesinin tamamlanmasıyla ihracat sevkiyatlarında çok daha efektif bir yapıya kavuşacağız.” dedi. Yazıcı: Bursa sanayisi ve ihracatçısı esnek yapısıyla ayakta kalmayı başardı. UİB Koordinatör ve Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı da yaptığı konuşmada Bursa'nın çok sektörlü ihracat yapısına vurgu yaptı. "Bursa’nın tarım ve gıda sanayisinden otomotive kadar her alanda sergilenen bu başarı hikayesi yazdığını kaydeden Yazıcı, “Bu, kentin sahip olduğu köklü üretim ve ihracat kültürünün bir yansımasıdır. Küresel ekonomideki daralmalara ve tedarik zincirlerindeki değişimlere rağmen, Bursa sanayisi ve ihracatçısı esnek yapısıyla ayakta kalmayı başarmaktadır. Yaş meyve, sebze ve mamulleri sektörlerimizin attığı her başarılı adım, kentimizin toplam ihracat değerini yükseltmekte ve küresel rekabette elimizi güçlendirmektedir" diye konuştu. Burkay: "Rekabetçiliğin Yolu Katma Değer ve Yeşil Dönüşümden Geçiyor" Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, küresel ticaret liginde üst sıralarda yer almanın yolunun katma değer yaratmaktan geçtiğini vurgulayarak şöyle konuştu: "Bursa, köklü sanayi kültürü, esnek üretim kabiliyeti ve nitelikli insan kaynağı gücüyle geçmişte olduğu gibi bugün de her ekonomik krizden daha da güçlenerek, kendini yenileyerek çıkmayı bilmiş asırlık bir ticaret şehridir. Yaş meyve sebze ve mamulleri sektörlerimizin zorlu iklim ve pazar koşullarında sergilediği bu ihracat başarısı, şehrimizin sahip olduğu bu ticari esnekliğin ve dayanıklılığın en güzel, en somut örneklerinden biridir. BTSO olarak bizler de kümelenme faaliyetlerimiz, Ur-Ge projelerimiz ve geniş kapsamlı uluslararası pazarlama organizasyonlarımızla ihracatçılarımızın önündeki engelleri kaldırmak, onları yeni alternatif pazarlarla buluşturmak için tüm kurumsal imkanlarımızı seferber etmeyi sürdürececeğiz." Altun: Birçok Kentin 20-30 Yıl Sonraki Hedeflerine Bursa Bugün Ulaştı" Törende konuşan Bursa Vali Yardımcısı Salih Altun, kentin ihracattaki öncü rolünün altını çizerek şunları kaydetti: "Bursa, bugün sanayi altyapısı, tarımsal potansiyeli ve nitelikli iş gücüyle ülkemizde pek çok kentin hayal dahi edemediği çok özel bir noktada bulunuyor. Birçok gelişmekte olan kentin ancak 20 ya da 30 yıl sonrası için stratejik planlarına koyabildiği vizyoner hedeflere, Bursa bugün çoktan ulaşmış ve bunları hayata geçirmiş vaziyettedir. Bizler de Valilik ve devletin yerel mekanizmaları olarak bu muazzam ekonomik dinamizmin tam ortasındayız. Kamu ve özel sektörün sergilediği bu örnek iş birliği modeli sayesinde ihracatçımızın, üreticimizin ve sanayicimizin her adımda yanında olmaya kararlılıkla devam edeceğiz.

Bulgaristan’dan teknoloji yatırımı çağrısı: “Tuna Endüstriyel Teknoloji Parkı” tanıtıldı

Bulgaristan Kökenli Yönetici, Sanayici ve İş İnsanları Derneği (KIRCAALİSİAD) ile Bulgaristan Ankara Büyükelçiliği iş birliğinde, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nın (BTSO) ev sahipliğinde düzenlenen “Bulgaristan Yatırım Fırsatları Forumu”, iş dünyasının yoğun katılımıyla gerçekleştirildi. 'Bulgaristan Yatırım Fırsatları Forumu'nda, Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ticari ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik yatırım fırsatları masaya yatırıldı. Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine katkı sunmak amacıyla düzenlenen forumda; yatırım fırsatları, sanayi iş birlikleri, bölgesel ekonomik entegrasyon, teknoloji yatırımları ve sürdürülebilir ticaret başlıkları ele alındı. Türkiye–Bulgaristan Ekonomik İlişkileri İçin Güçlü Mesajlar Verildi Forumun açılışında konuşan KIRCAALİSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Osman Güler, organizasyonun yalnızca bir yatırım forumu değil, aynı zamanda Türkiye ile Bulgaristan arasında yeni bir ekonomik vizyonun güçlü bir adımı olduğunu ifade etti. Güler konuşmasında, iki ülke arasında sadece ticaretin değil; ortak yatırımların, sürdürülebilir ekonomik ilişkilerin ve stratejik iş birliklerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Kısa süre önce gerçekleştirilen Burgaz İş Forumu’nda bölgesel ekonomik entegrasyon, yatırım fırsatları, sınır ötesi iş birlikleri ve yeşil dönüşüm gibi önemli başlıkların ele alındığını hatırlatan Güler, Bursa’da düzenlenen forumun bu vizyona farklı bir boyut kazandırdığını belirtti. “Artık bölgemizin yalnızca ticaret yapan değil; birlikte üreten, birlikte büyüyen ve stratejik iş birlikleri geliştiren bir yapıya ihtiyacı var” diyen Güler, KIRCAALİSİAD’ın bu süreçte aktif rol almaya devam edeceğini ifade etti. BTSO Başkanı Burkay: “Bulgaristan ile Güçlü Bağlarımız Var” Forumda konuşan BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay ise Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ilişkilerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda güçlü kültürel ve insani bağlara dayandığını vurguladı. Burkay, iki ülke arasındaki toplam ticaret hacminin yaklaşık 7,5 milyar dolara ulaştığını belirterek, Bursa’nın üretim gücü ve ihracat kapasitesiyle bu ilişkilerde önemli bir rol üstlendiğini ifade etti. Bulgaristan’ın Avrupa Birliği içindeki stratejik konumuna dikkat çeken Burkay, Bursa iş dünyasının Bulgaristan üzerinden Avrupa pazarına erişim konusunda önemli fırsatlara sahip olduğunu söyledi. Büyükelçi Cholakov’dan “Güçlü Dostluk” Vurgusu Bulgaristan Ankara Büyükelçisi Anguel Cholakov da konuşmasında, Türkiye ile Bulgaristan arasındaki iş birliklerinin yalnızca ticaretle sınırlı olmadığını; ekonomik, akademik, kültürel ve sosyal alanlarda da güçlü bir ortaklık zemini bulunduğunu ifade etti. İki ülke arasındaki dostluk ve iyi komşuluk ilişkilerinin her geçen gün daha da güçlendiğini belirten Cholakov, forumun bu ilişkilerin geliştirilmesi adına önemli bir platform sunduğunu kaydetti. Tuna Endüstriyel Teknoloji Parkı Projesi Tanıtıldı Forum kapsamında Bulgaristan’da hayata geçirilmesi planlanan “Tuna Endüstriyel Teknoloji Parkı” projesi de katılımcılara tanıtıldı. Avrupa Birliği destekli proje kapsamında Sviştov kentinde kurulması planlanan teknoloji parkının; yatırımcılar, sanayi kuruluşları ve teknoloji firmaları açısından önemli fırsatlar sunacağı ifade edildi. Yeni İş Birlikleri İçin Güçlü Zemin Oluştu Forum boyunca gerçekleştirilen ikili görüşmeler ve networking temasları sayesinde, Türkiye ve Bulgaristan arasında yeni ticaret bağlantılarının kurulması ve ortak yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi adına önemli temaslar gerçekleştirildi. KIRCAALİSİAD tarafından yapılan değerlendirmede, forumun yalnızca bugünün değil, gelecekte hayata geçirilecek daha büyük ekonomik projelerin de başlangıcı niteliğinde olduğu vurgulandı. Türkiye ile Bulgaristan arasında sürdürülebilir ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, yatırım süreçlerinin kolaylaştırılması ve bölgesel iş birliklerinin güçlendirilmesi adına çalışmalarını sürdüren KIRCAALİSİAD, önümüzdeki dönemde de benzer uluslararası organizasyonlarla iş dünyasını bir araya getirmeye devam edeceğini ifade etti.

"Dijital dönüşüm teknik değil, ekonomik bir konudur": TREX’ten sanayiciye kritik mesajlar

Dijital üretim alanında geliştirdiği yenilikçi çözümlerle sektöre yön veren TREX tarafından, üretim yönetimine farklı bir bakış açısı getirmesi hedeflenen ‘Fabrikanı Keşfet 2026' etkinliği büyük ilgi gördü. Bursa'da bir araya gelen sanayiciler, iş adamları, teknolojiye önem veren firma yetkilileri teorik yaklaşımlardan ziyade sahadan elde edilen gerçek deneyimler elde etti. Dijital dönüşüm ve dijital üretim liderleri, sanayi ve teknolojiyi aynı zeminde buluşturarak üretim süreçlerine geniş bir perspektif kazandıracağı programda katılımcılar, farklı sektörlerden gelen başarı hikayelerini doğrudan projeyi gerçekleştiren isimlerden dinleme fırsatı buldu. TREX Yönetim Kurulu Başkanı İlhan Özdemir, "Her şey, ekonomi ve finans üzerine kuruludur. Yapılan bütün bu dijital dönüşüm çalışmaların altında yatan aslında finansal ekonomiyi, işletmelerdeki finansal ekonomiyi sağlam bir zemin üzerine oturtmaktır. Biz de bu tarafta işin sadece teknik bir konu olmadığını Bunun aynı zamanda finansal, ekonomik bir konu olduğunu burada tekrar üzerine basa basa ele alıyoruz. Bunu da mevcut dünyada, mevcut konjonktürde, yapay zeka ilmiyle birlikte nelerin yapılabileceği konusunda katılımcılarımız kendi deneyimlerini paylaşacak ve kârlılıklarını nasıl sürdürülebilir kılarlar bunları öğrenmeye çalışacaklar" dedi. "FABRİKALARIN İÇERİSİNDE YATAN FABRİKALARI KEŞFETMEK İSTİYORUZ" Salondakilere seslenen İlhan Özdemir, "Fabrikayı keşfetin sebebi fabrikalarımızın içerisinde yatan fabrikaları keşfetmektir arkadaşlar. Biz bu etkinlikleri aslında 2019'da başlatmıştık. Şimdi tekrar devamını getiriyoruz. Araya pandemi girdi. TREX'in temelde iki felsefesi var arkadaşlar. Bir tanesi bilgi kaynağında doğar. Biz kurulduğumuz günden beri bilgiyi kaynağından toplamak üzere elektronik ve yazılı teknolojiler geliştirdik. Sebebi verinin bozulmadan alınıp, paketlenip, mühürlenip, saklanıp ileride karar mekanizmalarında kullanılmasını sağlamak için. Eğer veriyi gerçekten bu düsturla makinenin başında kalitecinin kalite yaptığı yerden, kontrol yaptığı yerden, bakımcının bakım yaptığı yerden, makinenin sensöründen doğduğu yerden o anda sağlıklı bir şekilde toplayıp almazsanız ve bunu yaparak kararlar üretmeye çalışırsanız muhtemelen en iyi ihtimalle tahmin yapmış olursunuz. Biz de felsefe olarak bilgimizi 10 yıllardır paylaşıyoruz. Yüzlerce işletmenin dijital dönüşüm yolculuğuna, yalın dönüşüm yolculuğuna şahitlik ettik. Onların bu dönüşüm yolculuklarında edindikleri deneyimlerden biz de faydalandık. Artık bu etkinlikler vasıtasıyla bu bilgimizi paylaşıyoruz. Çok değerli konuşmacılar bu bilgilerini paylaşıyor ve tam bir platform halinde bilge fabrikaları inşa etmek üzere kullanmak üzere sizlerin kullanımını açıyoruz" diye konuştu. "DİJİTAL DÖNÜŞÜM TEKNİK DEĞİL, EKONOMİK BİR KONUDUR" Dijital dönüşümün teknik bir konu olmadığını belirten Özdemir, "Dijital dönüşüm finansal ve ekonomik bir konudur. Sebebi işletmelerin temel amacı kârlılıklarını arttırmak, kâr etmektir. Günün sonunda bilançolarında teyit çektikleri zaman kârlı bir şirket olup olmadıkları da önemli olandır. Dijital dönüşüm temelde sürdürülebilir verimliliği sağlamak adına oluşturulan ekonomik bir yaklaşımdır. Dolayısıyla konunun aslında bundan sonrasında kesinlikle teknik bir konu olarak algılanmaması ve yorumlanmaması gerekiyor" dedi. "ÇOK ZOR BİR YILIN İÇİNDEN GEÇİYORUZ" TREX organizasyonunda katılan yüzlerce sanayici ve iş insanına Türkiye Cumhuriyeti'nin ve dünya ekonomisinin nereye doğru gittiği konusunda bilgi birikimini aktaracağını ifade eden Ekonomist ve İstanbul Topkapı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emre Alkin, "Bursa önemli bir şehir biliyorsunuz. Özellikle sanayi şehri olduğu için bu programın burada yapılması benim için çok önemli. Çok zor bir yılın içinden geçiyoruz. Özellikle bu İran gerginliğiyle beraber sanıyorum bu işin uzayacağının da bilinci içerisinde davranmak ve hesabımızı ona göre yapmak zorundayız. TREX'in bu organizasyonu bence bu farkındalığı ortaya koyacağını düşünüyorum. Maalesef hayatımız artık çeşitli senaryolara uygun şekilde tasarlanmaya başlandı. Kötü senaryoyu tabii hiç konuşmak istemiyorum ama iki tane senaryomuz var. Bunlardan bir tanesi maliyetleri sırtlayacağımız ve bir şekilde yürüteceğimiz senaryo. İkincisi maalesef maliyetin çok yükseldiği ve bunun arkasından da enflasyonla alakalı problemin faiz artışıyla bile önlenemeyeceği bir yere doğru geleceği ikinci senaryoyu yaşamak istemiyoruz. İnşallah birincisiyle atlatırız" diye konuştu. "VERİYİ DOĞRU OKUYARAK HAREKET ETMEK ZORUNDAYIZ" Tarih boyunca yaşanan bir örnekten bahseden Prof. Dr. Emre Alkin, "İstikrarlı bir büyüme varken birileri gelip, böyle eliyle bir şeyleri bozunca bir sonraki istikrarlı büyüme bir öncekinden daha aşağıda gerçekleşiyor. Maalesef yapacak bir şey yok. Şimdi buna hazır mısınız? Niye bugün buradayız? Çarpıcı, sıra dışı, marifetli bir şey yapmak zorundayız ki, bir önceki seviyeye gelelim, hatta onu geçelim. O da daha fazla üretmek ya da bildiğimiz konvansiyonel metotla olmuyor. Veriyi doğru okuyarak olacak, onu da size söyleyeyim. O yüzden bugün buradayız" dedi. "TRUMP GELEREK OLAYI BOZDU" Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın yeniden başkan seçilmesiyle ilgili de açıklamalarda bulunan Alkin, "Trump gelerek olayı bozdu. Bu bozma işinde de size gençler özellikle bir tavsiyem var. Bozulmamış şeyleri tamir etmeye çalışmayın. Hiç kimse karaciğerim iyi çalışıyor, mükemmel olsun diye parmağını sokuşturmaz. Herkes ağrıyan yerlere elini koyar. Benden size tavsiye ağrıyan yerlere elinizi koyun. Şimdi genç patron oldunuz, patronluğunuzu göstermek istiyorsunuz. Ancak, lider olun daha iyi. Şimdi bizim boğazlarımızdan geçen mal ve petrol trafiği Panama Kanalı'ndan fazladır. Herkes Panama Kanalı'nı konuşuyor da bizim boğazlar çok iyi. Ki bizim boğazlar böyle orta büyüklükte. Diğer boğazlara bakacak olursanız, oralardan çok ciddi şeyler geçiyor. Şimdi kafanıza şunu koyun. Mal ve hizmet trafiği ile alakalı bölgelerde çatışma çıkıyorsa, politik çatışma, bu mutlaka sıcak çatışmaya dönüşür. Sıcak çatışmaları da alamazsanız büyük hesaplaşmaya döner. Tarih böyle olmuştur, tarihe dönüp bakalım. Yani otomatik olarak Trump'ın uluslararası ticareti boyunca etkilerine baktığımızda zaten bu işin bir çatışmaya dönüşeceğini, hatta bu çatışmanın da büyük hesaplaşmaya dönüşeceği görülüyor. Üçüncü diye söylemek istemiyorum. Ama büyük hesaplaşmaya doğru gideceği kesindir. Çünkü buradan sadece petrol ve doğalgaz geçmiyor. Geçen bir şey var, o da gübre. Yani bir enerji krizi varsa hemen arkasından gıda krizi gelecektir" diye ifade etti. "FABRİKAYI BİR KERE DAHA KEŞFETMEK LAZIM" Kendisine hep ‘Hocam enflasyon düşecek mi?' diye sorduklarını belirten Alkin, "Cevap veriyorum, görülmüş, rüyam tutulmuş falan var. Bu kadar teknik yani, onu size söyleyeyim. Geçen sene olsa söylerdim bir şeyler ama şu an inanılmaz şeyler oluyor. Özellikle tarımsal ürünlerde korkunç bir fiyat var ki direkt çekirdek enflasyona baskıda bulunuyor. Ama tarım dışı emtiaya bakın o da coştu. Yani şöyle bir şey, hem işler yavaşlıyor hem de maliyet yükseliyor. Dolayısıyla bizim hakikaten çarpıcı, sıra dışı, marifetli bir şeyler yapıyor olmamız lazım fabrikada. Fabrikayı bir kere daha keşfetmek lazım. Mesela 21. yüzyılın altını kesinlikle bakırdır. Böyle bakınca bir şey anlaşılmıyor. Şu ana kadar biz dünya tarihi boyunca 800 milyar metreküp bakır kullandık. 2050'ye kadar 5 katını kullanacağız. Kolay da bir şey değil, dağ taşı kazmamız falan lazım. Bu, şöyle diyeyim size, sadece yapay zeka için 1.7 trilyon kWh elektrik gerekiyor. Bunun için de bakır kablo gerekiyor. Gümüş de tabii iletken, biraz pahalı" dedi. "VATANDAŞ BENİMSEMİYORSA REÇETE TUTMUYOR" Vatandaşa sen ne kadar, ‘bak bu sana iyi gelecek' desen de reçetenin tutmadığını belirten Alkin, "Vatandaş benimsemiyorsa, reçete tutmuyor. Aynen hastaya ‘ilaç alıyor musun?' dediğinde alıyorum alıyorum diyor ama almıyor. Vatandaş ne yapıyor bugün, onu size söyleyeyim. 6 ay sonra satın alması gereken ama bugün hiç ihtiyacı olmayan malı bugünden satın alarak kâr ettiğini düşünüyor. Bir Amerikalı'ya söyledim bunu, 10 saniyede ‘enflasyon düşmez o zaman' dedi. Herif 15 saniyede anladı, bizimki 3 yıldır anlayamadı. Gerçekten bu kadar basit. Baş başayız arkadaşlar. Tek başımızayız, baş başayız. O yüzden kıymetinizi bilin. Sizin kıymetinizi bilmiyorlar, biz biliyoruz. O yüzden geldik bugün buraya. Yani anlayın ki siz feryat ettiğiniz zaman duyan olmayacak. Ben size tavsiye, kendi kendinize yetmeyi, iyice kendinize şiar edinin" dedi. "KİTLELER MANTIĞIN DEĞİL MENFAATİN PEŞİNDE KOŞUYOR" Beşeri sermayenin kalitesi artmadıkça, teknoloji istediği kadar artsın, verimin düşeceğini belirten Alkin, "Yani ne demek istiyorum? Kamera ile bizi çeken arkadaşa yeni bir kamera veriyoruz. Anlatılmazsa bu kameranın nasıl çalıştığını eskisi gibi çeker. Verim de düşer. Devlet mal ve hizmet üretenin maliyetini düşürmek için altyapı yatırımı yapar. Tek görevi budur. Trump niye seçildi diye sormayın, artık seçmen ne yapıyor biliyor musunuz? Benim nefret ettiklerimden oy verdiğim adam da nefret ediyorsa ben oy atarım diyor. Çok acayip bir yere doğru gidiyoruz. O yüzden real sektör ismi üstünde gerçeklerle yaşar. Kitleler mantığın peşinde koşmaz, menfaatinin peşinde koşar" dedi. "DİJİTALLEŞME DÜNYANIN EN ÖNEMLİ BAŞLIKLARINDAN BİRİ" Ekonomist Mert Yılmaz ise, "Ana başlığımız dijitalleşmedir. Sadece Türkiye'nin değil dünyanın en önemli başlıklarından bir tanesidir. İşin gerçekten erbapları tarafından konuşulması son derece kıymetlidir. İş dünyasının dijitalleşmeye bakışıyla ilgili bir panelin sunuculuğunu gerçekleştireceğim. Türkiye, ilgili sektörler, şirketler bu dijitalleşmenin neresindeler? Önümüzde yapılması gereken, gidilmesi gereken yol ne? Bu işin verimlilik üzerinde özellikle mavi yakalı çalışan kesim üzerindeki orta uzun vadeli etkilerini, sonuçlarını tartışacağız" şeklinde konuştu. Gün boyu süren oturumlarda, katılımcılar bilgi birikimlerini pekiştirmenin yanında, yeni bilgiler de edindi.

"Zeytin olmazsa Orhangazi olmaz": Tarımsal sulamada kısıtlama endişesi

Orhangazi Ziraat Odası Başkanı Dinçer Dimrit, Prof. Dr. Hayrettin Kuşcu'nun '1 kilo zeytin için 6 bin 798 litre su harcanıyor' açıklamasına sert tepki gösterdi. Dimrit, "Her seferinde tarım ve zeytin üreticisi hedef alınıyor. Asıl su tüketen sanayi neden konuşulmuyor" dedi. Ziraat Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Hayrettin Kuşcu'nun Bursa Tarım Kongresi'nde yaptığı açıklamalar, zeytin üreticisi ve Orhangazi Ziraat Odasının tepkisine neden oldu. Kuşcu'nun, 'Bir kilogram zeytinin sofraya gelene kadar yaklaşık 6 bin 800 litre su tükettiği'ne dair verileri paylaşması üzerine Orhangazi Ziraat Odası Başkanı Dinçer Dimrit bir açıklama yaptı. Başkan Dinçer Dimrit, bilimsel verilerin arkasına sığınılarak çiftçinin hedef tahtasına oturtulduğunu belirterek, "Prof. Dr. Kuşcu'nun açıklamalarıyla tarım ve zeytin üreticisi açıkça hedef alınmıştır. İznik Gölü'nün çekildiği, kuraklıkla mücadele ettiğimiz bu hassas dönemde faturanın zeytine kesilmesi kabul edilemez. Kuraklığın tek sorumlusu tarımmış gibi bir algı oluşturuluyor" dedi. "Sanayinin çektiği sular neden gizleniyor" Özellikle İznik Gölü ve çevresindeki sulak alanlara dikkat çeken Dimrit, sanayi kuruluşlarının su tüketiminin göz ardı edilmesini eleştirdi. Bilim insanlarına ve yetkililere seslenen Dimrit, "İznik Gölü çevresindeki dev sanayi tesislerinin yeraltı ve yerüstü kaynaklarından çektiği su miktarı neden açıklanmıyor? Sanayinin doğaya ve su kaynaklarına verdiği zarar neden hiçbir bilimsel çalışmada ön plana çıkarılmıyor? Neden her kuraklık döneminde ilk akla gelen 'tarımsal sulamayı kısıtlamak' oluyor?" ifadelerini kullandı. "Sulu tarım olmazsa yaşam olmaz" Önümüzdeki sulama sezonu öncesi bu tür açıklamaların "sulama kısıtlamalarına zemin hazırladığını" savunan Dimrit, "Bu açıklamalar, çiftçinin suyunu kesmek isteyenlerin eline koz vermektir. Zeytin, bölge üreticisinin tek geçim kaynağıdır. Zeytin olmazsa Orhangazi olmaz, tarım olmazsa yaşam olmaz. Yetkililere çağrımızdır; çiftçiyle uğraşmayı bırakın, su kaynaklarımızı asıl tüketen ve kirleten sanayi kuruluşlarını denetleyin" dedi.

NİLTİMDER’den Bursa Ticaret Borsası’na ziyaret

Nilüfer Ticaret Merkezi İş İnsanları Derneği (NİLTİMDER), kurumsal ziyaret programları kapsamında Bursa iş dünyasının çatı kuruluşlarından Bursa Ticaret Borsası’nı (BTB) ziyaret etti. NİLTİMDER Yönetim Kurulu Başkanı Olgun Şafak Karabiber ve beraberindeki heyet, BTB Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı ile bölgenin sanayi ve ticaret potansiyelini masaya yatırdı. Sanayi bölgelerindeki fabrikalar başta olmak üzere pek çok kurum ve kuruluşa geniş bir yelpazede tedarik hizmeti sunan Nilüfer Ticaret Merkezi, bünyesindeki 3 bine yakın firma ve yaklaşık 30 bin kişilik istihdam gücüyle Bursa ekonomisinin kalbinin attığı yerlerden biri konumunda. Bu potansiyeli daha nitelikli bir yapıya kavuşturmak amacıyla yola çıkan NİLTİMDER yönetimi, ziyarette bölgenin Ticaret Organize Sanayi Bölgesi yapılanma süreci ve KOBİ ölçekli dönüşüm hedeflerine dair vizyonunu paylaştı. Ziyarette konuşan NİLTİMDER Başkanı Olgun Şafak Karabiber, derneğin kuruluş amacının bölgedeki kronikleşmiş sorunlara kalıcı çözümler üretmek olduğunu vurguladı. Karabiber, şunları kaydetti: “NİLTİMDER olarak klasik bir dernek anlayışıyla hareket etmiyoruz. Önceliğimiz Nilüfer Ticaret Bölgesi’nin mevcut sorunlarını çözüme kavuşturmak ve yereldeki gücümüzü ulusal boyuta taşımak. Nasıl ki Ankara denince akla OSTİM geliyorsa, Türkiye genelinde sanayi ve ticaretin merkezi denildiğinde de Nilüfer Ticaret Bölgesi’nin ve dolayısıyla Bursa’nın ilk akla gelen yer olmasını istiyoruz. Bu hedef doğrultusunda vizyonumuzu ve çalışma programımızı şekillendiriyoruz.” Bursa Ticaret Borsası Başkanı Özer Matlı, ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, bölgenin sürdürülebilir kalkınması adına atılacak adımların önemine değindi. İş dünyası temsilcileri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin Bursa ekonomisine doğrudan katkı sağlayacağını belirten Matlı, NİLTİMDER’in projelerini yakından takip ettiklerini ifade etti.

3 Ülke tek hedef: KIRCAALİSİAD bölgesel büyüme için Burgaz’daydı

Bulgaristan Kökenli Yönetici, Sanayici ve İş İnsanları Derneği (KIRCAALİSİAD), bölgesel ve uluslararası ölçekte güçlü bağlantılar kurmaya ve iş dünyasına değer katan projelerde aktif rol almaya devam ediyor. KIRCAALİSİAD, Bulgar-Türk Ticaret ve Sanayi Odası (BULTİŞAD) tarafından düzenlenen 4. Burgaz İş Forumu kapsamında gerçekleştirilen networking akşam yemeği ve forum etkinliklerine yoğun katılım sağladı. “Büyüme Odaklı Bağlantılar: Bulgaristan – Türkiye – Romanya” temasıyla Burgaz Uluslararası Kongre Merkezi’nde düzenlenen forum, üç ülke arasında ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik önemli temaslara sahne oldu. Bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi, yatırım ve iş birliği fırsatlarının artırılması ve yeni ortaklıkların teşvik edilmesi hedefiyle gerçekleştirilen organizasyon, iş dünyasının önde gelen temsilcilerini bir araya getirdi. Üst düzey temaslar gerçekleştirildi Forum kapsamında düzenlenen networking akşam yemeğinde KIRCAALİSİAD heyeti; T.C. Sofya Büyükelçisi Mehmet Sait Uyanık, DEİK Türkiye–Bulgaristan İş Konseyi Başkanı ve BULTİŞAD Kurucu Başkanı Fikret İnce ile BULTİŞAD Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Nemutlu başta olmak üzere birçok önemli isimle bir araya geldi. Gerçekleştirilen görüşmelerde Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ekonomik, ticari ve sosyal iş birliklerinin geliştirilmesine yönelik karşılıklı fikir alışverişlerinde bulunulurken, önümüzdeki döneme ilişkin potansiyel iş birlikleri de değerlendirildi. Güçlü katılım ve aktif temaslar KIRCAALİSİAD heyeti foruma; Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları Süleyman İnan ve Ferdi Yılmaz, Genel Sekreter Gökhan Vatansever, Yönetim Kurulu Üyeleri Av. Mümin Şen, Dr. Eray Gürsoy, Mümin Dönmez, Şenol Açıkgöz, Hülya Çiçekçi ile birlikte üyeler Erhan Pehlivan, Hazel Eren, Hasan Tunalı ve Necdet Hamzaoğlunun katılımıyla güçlü bir şekilde temsil edildi. Forum kapsamında gerçekleştirilen ikili iş görüşmeleri ve networking buluşmaları sayesinde, KIRCAALİSİAD üyeleri kendi sektörlerine yönelik yeni iş birliği fırsatlarını değerlendirme imkânı buldu. Bölgesel ekonomi ve gelecek vizyonu masaya yatırıldı Forumun açılışında Burgaz Belediye Başkanı Dimitar Nikolov, T.C. Sofya Büyükelçisi Mehmet Sait Uyanık, DEİK Türkiye–Bulgaristan İş Konseyi Başkanı Fikret İnce, BULTİŞAD Başkanı Burhan Nemutlu ve Bulgaristan–Romanya Ticaret Odası Başkanı Av. Victor Gugushev yer aldı. Etkinlikte; sınır ötesi iş birliği ve büyüme araçları, sanayinin değer zincirleri ve bölgesel üretim ağları ile yapay zekâ ve yeşil dönüşümün iş dünyasına etkileri gibi güncel ve stratejik konular kapsamlı şekilde ele alındı. Forum, içerdiği vizyoner başlıklar ve yüksek katılımlı oturumlarıyla dikkat çekti. “Birlikte büyüme” vurgusu KIRCAALİSİAD heyeti, forumun bölgesel iş birliklerinin güçlendirilmesi adına önemli bir platform sunduğunu vurgulayarak, kurulan temasların önümüzdeki dönemde somut projelere dönüşeceğine olan inançlarını dile getirdi. Türkiye, Bulgaristan ve Romanya arasında geliştirilecek çok taraflı iş birliklerinin hem bölgesel kalkınmaya hem de uluslararası ticaretin derinleşmesine katkı sağlayacağı ifade edilirken, KIRCAALİSİAD’ın bu süreçte aktif rol almaya devam edeceği belirtildi. ,

BUMİAD Başkanı Mustafa Gümüş: "Gençlerle sanayi arasında köprü olacağız"

Bursa Mühendis ve Mimar İş İnsanları Derneği (BUMİAD), mesleki deneyimin yeni kuşaklara aktarılması amacıyla önemli bir eğitim programını hayata geçiriyor. Mühendislik fakültelerinin son sınıf öğrencileri, yüksek lisans öğrencileri ve yeni mezun mühendisler ile iş yaşamına yeni başlayan mühendislere yönelik planlanan ‘İmalat Yönetimi’ seminerleri, deneyimli BUMİAD üyelerinin konuşmacı olarak katkılarıyla gerçekleştirilecek. Program kapsamında genç mühendisler ve mühendis adaylarının, teorik bilgilerini uygulamaya dönüştürmeleri ve sanayi ile daha güçlü bağ kurmaları amaçlanıyor. Eğitimler, yönetim sistemleri, imalat yönetimi ve sürdürülebilirlik olmak üzere üç ana başlıkta planlanırken, ilk etapta ‘İmalat Yönetimi’ modülü ile başlanacak. İmalat Yönetimi eğitimlerinde, teknik resim okuma, ölçü aletleri kullanımı, geometrik tolerans, imalat teknikleri ve makineleri gibi temel konuların yanı sıra 8D ve PÇT, 5S+S, ekip çalışması, MSA, SPC, FMEA ve TPM gibi kalite ve üretim süreçlerine yönelik başlıklar da ele alınacak. Ayrıca kimyasallarla güvenli çalışma konularına da değinilecek. “Mesleki Bilgi Birikimleri Gençlere Aktarılacak” Eğitim programının detaylarına ilişkin açıklama yapan BUMİAD Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Gümüş, genç mühendislerin sektöre daha donanımlı katılımını önemsediklerini vurguladı. Gümüş, “Mesleki bilgi birikimimizi genç meslektaşlarımıza aktarmayı bir sorumluluk olarak görüyoruz. Bu program ile katılımcıların sadece teorik değil, uygulamaya dönük yetkinlikler kazanmasını hedefliyoruz. Aynı zamanda, BUMİAD ve paydaş sanayi kuruluşları olarak gençlerimizin istihdamına katkı sağlayacak bir köprü oluşturmayı amaçlıyoruz” dedi. İştirakçilerin ‘Katılım Belgesi’ almaya hak kazanabilmeleri için eğitimlere en az yüzde 70 oranında devam sağlamaları ve her konu başlığı sonunda yapılacak kısa sınavlarda 100 üzerinden minimum 70 puan almaları gerekecek. Son Başvuru 8 Nisan’da 11 Nisan 2026 tarihinde başlaması planlanan program, 9 hafta sürecek ve her cumartesi günü BUMİAD merkezinde yüz yüze gerçekleştirilecek. Eğitim materyalleri ise katılımcılarla elektronik ortamda paylaşılacak. Ücretsiz olarak sunulacak eğitim programı sonunda, şartları yerine getiren iştirakçiler için Katılım Belgesi töreni düzenlenecek. Programa katılmak isteyen adayların, 8 Nisan 2026 tarihine kadar Dernek merkezine başvurmaları gerekiyor.

#Sanayi