Ben Kosovalı değilim, Manastır veya Selanikli değilim. Ama Konyalı bir Balkanlı olduğum söylenir.
Bu kimliğimle sana, Kosova’da yapılan son genel seçimleri başka bir gözle değerlendirmek isterim.
Sanırım 1996 yılında Kosova’yla tanıştım. Eşimle birlikte otobüs yolculuğu yaptık. Sonra hava yolu ile de gittim kendi aracımla da…
O yıllardan sonra Ankara’da, Bursa’da, İstanbul’da birçok Kosovalı ile bir araya geldim. İzmir’de de daha sonra oturdum kalktım. 1999 yılında Ankara’da Sırp Büyükelçiliği önünde Kosova için gösteriler yapılıyordu. Sanırım 99 kişi vardık!
Kültürel bir hayatın içinde varlıklarını en iyi şekilde sürdüren Yugoslavya Türkleri, Yugoslavya dağılım süreci ile milli refleksle önce birlik, sonra parti halini almışlardı. Kosova Demokratik Birliği, Kosova Demokratik Partisi olmuştu.
Emir;
İlk kuruluş yıllarında her ne kadar milli refleksle hareket ederek o yıllarda kurulan Kosova Türk Sivil Toplum Kuruluşlarının çatı örgütünün de görüşlerini dikkate alıyordu. Sonra Öğretmenler Derneği, Yeni Dönem Gazetesi, Kosova Türk Kadınlar Derneği, sanki farklı mekanlarda bir vücuttu. Belki hayal dünyasında geziyorlardı. Ama bir gerçekti. Herkesin sözünün ağırlığı vardı. Mallarını, canlarını ortaya koydular.
“Önceleri ne yapalım?” ile başlayan sorulara verilen cevaplarla siyaset yolunun çizgisi oluşturuldu. Sonra yapaş yavaş gerçekler hayalleri kapatmaya başladı. Milli kimlik ve milli refleksle hareketten uzakta, gerçekler… Bakanlıklar… Milletvekillikleri… Başkanlıklar… Belediye Başkan yardımcılıkları... Müdürlükler...
Bunlar ise hayal üzeri gerçeklerdi.
Bu beraberinde “ben yaptım bilginiz olsun” davranışlarını getirdi. Bu ise kendilerine hayallerinde yer vermeyenleri çemberlerden uzaklaştırdı. Önce dünün itibar gören insanları yavaş yavaş uzaklaştı. Sonra aynı kuşaktan insanlar uzaklaştı. Herkes kendine bir yol çizdi.
Sonra!
Sonra gelen kuşaklar…
Gözümün nuru aslanım, Emir’im!
İlk ciddi kurumsal uzaklaşmalar Kosova’da kurulan KTAP’la oldu. Ama Mamuşa ile sınırlı kaldı. Ülke çapında uzaklaşmalar ise Kendin Karar Al Hareketi (Vetevendosya) ile oldu. Türk toplumunun bireysel olarak self determinasyon, UNMİK karşıtı ve temiz eller hareketi olarak bilinen Albin Kurti’yi desteklemesi ile ilk ciddi gidiş oldu. İkinci gidiş ise siyasette devam etmek isteyen ama Türk Partilerinin şöyle veya böyle dışlaması ile PDK’ya gidenler oldu. Boşnak partilerine gitmeler ise daha çok kişisel tercihlerle gerçekleşti.
Ayrılıkların tuzu, biberi, ateşi, odunu ise ilk başta belirttiğim 99’a girmeyen Türkiyeliler ve onlardan güç alan beka meselesiyle yanıp tutuşanlar oldu.
Hadi senin hatırına, “buraya okuyana bilgi, araştırana not ilgili vekillere de ayna olsun” diye uzmanlara inat birkaç satır bırakayım.
İkibinli yıllarda çetin ceviz bölünmez Türk milli refleksinin çözülebileceği görüldü. Artık Kosova genel siyasetinde Türklerin ağırlığı ile doğru orantıda Türklerin ortak tek yaptırım gücü yok.
Yaşayan tarih olan, üç ülkeyi yaşayan insanlar çoktan Türk siyasetine küstürüldü.
Türkiye’de yükseköğrenim gören ve ülkesine dönen ‘ilk kuşak’ arasındaki “hayalperestler”in hayal birliği yok.
Kurumlar üzerinde kenetlenme yok.
Benden kim kazandı, kim kaybetti yorumlamamı bekleme. Ben bir “hayalperest” olarak, meclis koridorlarında gezen “gerçekler” karşısında kaybettim Emir.
Kim kazandı bilemem.
Kosova’nın Nüfusu 2024 rakamlarına göre 1 milyon 585 bin 566.
Arnavutların nüfusu 1 milyon 454 bin 963 (91.7).
Sırplar 36 bin 652 (2.3), Boşnaklar 26 bin 841 (1.7), Türkler 19 bin 419 (1.2), Romlar 8 bin 230 (0.6), Aşkaliler 116 bin 250 (1.0), Mısırlılar 10 bin 581 (0.7), Goralılar 9 bin 140 (0.6), diğerleri 2 bin 051, cevap vermeyenler 982’dir.
Hadi şimdi de seçimlerdeki rakamlara bakalım;
İlk, Ankara’da Kosovalıların “sade tost ve tuz-ekmek yeme” zamanından yaklaşık 25 yıl sonra 2021’de yapılan genel seçimlere bakalım.
İki Türk partisi seçimlere katılmış:
Kosova Türk Demokratik Türk Partisi (KDTP) ve Yenilikçi Türk Hareket Partisi.
KDTP 6 bin 496 (yüzde 0,745) oy almış.
YTHP bin 243 (yüzde 0,143) oy almış.
Türk partilerinin toplam oyu 7 bin 739 (yüzde 0,988) olmuş.
Nüfus sayımındaki Türklerin oranı (yüzde 1,2) dikkate alınırsa, en az yüzde 0.212 Türk seçmen Türk partilerini tercih etmemiş.
Bu rakam bin 661’dir.
2025 yılında yapılan genel seçimlerde üç parti seçimlere girmiş.
KDTP 4 bin 824 (yüzde 0,51), YTHP bin 800 (yüzde 0,19), Kosova Adalet Türk Partisi 642 (yüzde 0,07).
Burada da Türk partilerine verilen oy sayısı 7 bin 266 (yüzde 0,77).
Yine nüfus sayımındaki Türklerin oranı (yüzde 1,2) dikkate alınırsa 4 bin 058 (yüzde 0,43) seçmen Türk partilerini tercih etmemiştir.
Şimdi 2025 yılında gerçekleşen erken seçimlere bakalım.
Bir parti seçimlere girdi.
KDTP 5 bin 411 (yüzde 0,57) oy aldı. Yine bunu da 2024 nüfus sayımında Türklerin oranı (yüzde 1,2) ile mukayese edersek 5 bin 981 (yüzde 0,63)seçmen oy kullanmamış.
Can evladım, Emir’im!
Son seçimlere YTHP’nin sandığa gitmemesi dikate alınsa bile Türklerin Türk siyasi kurumlarına güveni azalmakta. Ayrıca ülke siyasetini belirleyen büyük partiler de Türklerin bir bütün hareket etmediklerini görmüşlerdir. Türkler için ülke içinde veya dışında siyaset üretenlerin ilk dikkate alması gereken işte budur.
İkinci dikkat edilmesi gereken “giden gelmiyor acep nedendir?” diye sormak gerek. Gidenin gelmesi, geldiği yerde kendini bulması ile mümkündür. Karışmamak gerekir. Kosova Türk toplumu Balkanlarda dün de bugün de en entelektüel topluluktur. Kaşığınızı, sopanızı çekin kendi kıvamını bulur. Bunda da hayalcilere ihtiyaç vardır. Gerçekçilerin dünyası mezarda biter.
Aslanım artık haykır!
Umutsuzluğa kapılma. Kosova’daki seçim bölgelerine baktım. Novobërdë ve Kllokot dışında Türk partisine her yerde oy çıkmış. Hayal dünyasının yolcuları gerçeklerden sıyrılsınlar, gidip kanı ve ruhu Türk olanları bulsunlar. Kuruculuktan azınlığa oradan da sade vatandaşlığa giden umursamazlığı bıraksınlar.
Bunu yaptık destekleyin lakırdısını bıraksınlar. Büyük adamların(!) küçük kuklaları olmasınlar. Dün yaptıkları gibi önce dinlesinler. İçi boş binaları terk etsinler. Bir masa dokuz sandalye yeter. Konfor alanlarını terk etsinler. Birgün tanınan iki kontenjan milletvekilliği kalkacak. Türkler iki milletvekili kazandı mavrasını bıraksınlar. Isınan suda kurbağa değil, Şar Dağı’nda kurt olunsunlar. Kimliksiz ve kişiliksiz makamları verenlere iade etsinler. Onlar onu herkese veriyorlar.
Kulak asmayın ucu nerede olduğu belli olmayan telefonlara cevap yetiştirmeye. Siz siz olun. Var olun. Sizi biz Kosova’da şehit gazi hünkara türbedar bıraktık.
Ben hazırım!
Hayallerde yaşayın.
Gerçeklerde boğulmayın!
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Abdullah ULUYURT
Emir’e mektup!
Ben Kosovalı değilim, Manastır veya Selanikli değilim. Ama Konyalı bir Balkanlı olduğum söylenir.
Bu kimliğimle sana, Kosova’da yapılan son genel seçimleri başka bir gözle değerlendirmek isterim.
Sanırım 1996 yılında Kosova’yla tanıştım. Eşimle birlikte otobüs yolculuğu yaptık. Sonra hava yolu ile de gittim kendi aracımla da…
O yıllardan sonra Ankara’da, Bursa’da, İstanbul’da birçok Kosovalı ile bir araya geldim. İzmir’de de daha sonra oturdum kalktım. 1999 yılında Ankara’da Sırp Büyükelçiliği önünde Kosova için gösteriler yapılıyordu. Sanırım 99 kişi vardık!
Kültürel bir hayatın içinde varlıklarını en iyi şekilde sürdüren Yugoslavya Türkleri, Yugoslavya dağılım süreci ile milli refleksle önce birlik, sonra parti halini almışlardı. Kosova Demokratik Birliği, Kosova Demokratik Partisi olmuştu.
Emir;
İlk kuruluş yıllarında her ne kadar milli refleksle hareket ederek o yıllarda kurulan Kosova Türk Sivil Toplum Kuruluşlarının çatı örgütünün de görüşlerini dikkate alıyordu. Sonra Öğretmenler Derneği, Yeni Dönem Gazetesi, Kosova Türk Kadınlar Derneği, sanki farklı mekanlarda bir vücuttu. Belki hayal dünyasında geziyorlardı. Ama bir gerçekti. Herkesin sözünün ağırlığı vardı. Mallarını, canlarını ortaya koydular.
“Önceleri ne yapalım?” ile başlayan sorulara verilen cevaplarla siyaset yolunun çizgisi oluşturuldu. Sonra yapaş yavaş gerçekler hayalleri kapatmaya başladı. Milli kimlik ve milli refleksle hareketten uzakta, gerçekler… Bakanlıklar… Milletvekillikleri… Başkanlıklar… Belediye Başkan yardımcılıkları... Müdürlükler...
Bunlar ise hayal üzeri gerçeklerdi.
Bu beraberinde “ben yaptım bilginiz olsun” davranışlarını getirdi. Bu ise kendilerine hayallerinde yer vermeyenleri çemberlerden uzaklaştırdı. Önce dünün itibar gören insanları yavaş yavaş uzaklaştı. Sonra aynı kuşaktan insanlar uzaklaştı. Herkes kendine bir yol çizdi.
Sonra!
Sonra gelen kuşaklar…
Gözümün nuru aslanım, Emir’im!
İlk ciddi kurumsal uzaklaşmalar Kosova’da kurulan KTAP’la oldu. Ama Mamuşa ile sınırlı kaldı. Ülke çapında uzaklaşmalar ise Kendin Karar Al Hareketi (Vetevendosya) ile oldu. Türk toplumunun bireysel olarak self determinasyon, UNMİK karşıtı ve temiz eller hareketi olarak bilinen Albin Kurti’yi desteklemesi ile ilk ciddi gidiş oldu. İkinci gidiş ise siyasette devam etmek isteyen ama Türk Partilerinin şöyle veya böyle dışlaması ile PDK’ya gidenler oldu. Boşnak partilerine gitmeler ise daha çok kişisel tercihlerle gerçekleşti.
Ayrılıkların tuzu, biberi, ateşi, odunu ise ilk başta belirttiğim 99’a girmeyen Türkiyeliler ve onlardan güç alan beka meselesiyle yanıp tutuşanlar oldu.
Hadi senin hatırına, “buraya okuyana bilgi, araştırana not ilgili vekillere de ayna olsun” diye uzmanlara inat birkaç satır bırakayım.
İkibinli yıllarda çetin ceviz bölünmez Türk milli refleksinin çözülebileceği görüldü. Artık Kosova genel siyasetinde Türklerin ağırlığı ile doğru orantıda Türklerin ortak tek yaptırım gücü yok.
Yaşayan tarih olan, üç ülkeyi yaşayan insanlar çoktan Türk siyasetine küstürüldü.
Türkiye’de yükseköğrenim gören ve ülkesine dönen ‘ilk kuşak’ arasındaki “hayalperestler”in hayal birliği yok.
Kurumlar üzerinde kenetlenme yok.
Benden kim kazandı, kim kaybetti yorumlamamı bekleme. Ben bir “hayalperest” olarak, meclis koridorlarında gezen “gerçekler” karşısında kaybettim Emir.
Kim kazandı bilemem.
Kosova’nın Nüfusu 2024 rakamlarına göre 1 milyon 585 bin 566.
Arnavutların nüfusu 1 milyon 454 bin 963 (91.7).
Sırplar 36 bin 652 (2.3), Boşnaklar 26 bin 841 (1.7), Türkler 19 bin 419 (1.2), Romlar 8 bin 230 (0.6), Aşkaliler 116 bin 250 (1.0), Mısırlılar 10 bin 581 (0.7), Goralılar 9 bin 140 (0.6), diğerleri 2 bin 051, cevap vermeyenler 982’dir.
Hadi şimdi de seçimlerdeki rakamlara bakalım;
İlk, Ankara’da Kosovalıların “sade tost ve tuz-ekmek yeme” zamanından yaklaşık 25 yıl sonra 2021’de yapılan genel seçimlere bakalım.
İki Türk partisi seçimlere katılmış:
Kosova Türk Demokratik Türk Partisi (KDTP) ve Yenilikçi Türk Hareket Partisi.
KDTP 6 bin 496 (yüzde 0,745) oy almış.
YTHP bin 243 (yüzde 0,143) oy almış.
Türk partilerinin toplam oyu 7 bin 739 (yüzde 0,988) olmuş.
Nüfus sayımındaki Türklerin oranı (yüzde 1,2) dikkate alınırsa, en az yüzde 0.212 Türk seçmen Türk partilerini tercih etmemiş.
Bu rakam bin 661’dir.
2025 yılında yapılan genel seçimlerde üç parti seçimlere girmiş.
KDTP 4 bin 824 (yüzde 0,51), YTHP bin 800 (yüzde 0,19), Kosova Adalet Türk Partisi 642 (yüzde 0,07).
Burada da Türk partilerine verilen oy sayısı 7 bin 266 (yüzde 0,77).
Yine nüfus sayımındaki Türklerin oranı (yüzde 1,2) dikkate alınırsa 4 bin 058 (yüzde 0,43) seçmen Türk partilerini tercih etmemiştir.
Şimdi 2025 yılında gerçekleşen erken seçimlere bakalım.
Bir parti seçimlere girdi.
KDTP 5 bin 411 (yüzde 0,57) oy aldı. Yine bunu da 2024 nüfus sayımında Türklerin oranı (yüzde 1,2) ile mukayese edersek 5 bin 981 (yüzde 0,63)seçmen oy kullanmamış.
Can evladım, Emir’im!
Son seçimlere YTHP’nin sandığa gitmemesi dikate alınsa bile Türklerin Türk siyasi kurumlarına güveni azalmakta. Ayrıca ülke siyasetini belirleyen büyük partiler de Türklerin bir bütün hareket etmediklerini görmüşlerdir. Türkler için ülke içinde veya dışında siyaset üretenlerin ilk dikkate alması gereken işte budur.
İkinci dikkat edilmesi gereken “giden gelmiyor acep nedendir?” diye sormak gerek. Gidenin gelmesi, geldiği yerde kendini bulması ile mümkündür. Karışmamak gerekir. Kosova Türk toplumu Balkanlarda dün de bugün de en entelektüel topluluktur. Kaşığınızı, sopanızı çekin kendi kıvamını bulur. Bunda da hayalcilere ihtiyaç vardır. Gerçekçilerin dünyası mezarda biter.
Aslanım artık haykır!
Umutsuzluğa kapılma. Kosova’daki seçim bölgelerine baktım. Novobërdë ve Kllokot dışında Türk partisine her yerde oy çıkmış. Hayal dünyasının yolcuları gerçeklerden sıyrılsınlar, gidip kanı ve ruhu Türk olanları bulsunlar. Kuruculuktan azınlığa oradan da sade vatandaşlığa giden umursamazlığı bıraksınlar.
Bunu yaptık destekleyin lakırdısını bıraksınlar. Büyük adamların(!) küçük kuklaları olmasınlar. Dün yaptıkları gibi önce dinlesinler. İçi boş binaları terk etsinler. Bir masa dokuz sandalye yeter. Konfor alanlarını terk etsinler. Birgün tanınan iki kontenjan milletvekilliği kalkacak. Türkler iki milletvekili kazandı mavrasını bıraksınlar. Isınan suda kurbağa değil, Şar Dağı’nda kurt olunsunlar. Kimliksiz ve kişiliksiz makamları verenlere iade etsinler. Onlar onu herkese veriyorlar.
Kulak asmayın ucu nerede olduğu belli olmayan telefonlara cevap yetiştirmeye. Siz siz olun. Var olun. Sizi biz Kosova’da şehit gazi hünkara türbedar bıraktık.
Ben hazırım!
Hayallerde yaşayın.
Gerçeklerde boğulmayın!