Silvan’da bir garip mezar: 1.Kılıçarslan

Silvan seksenaltıbin nüfuslu eski bir kent.

Diyarbakır’ın doğusunda çok güzel yemekleri var. Kurmanço dili daha hakim ilçede. Misafire hürmetli bir yer. Buraya geçtiğimiz günlerde günü birlik bir ziyaret yaptım.

Yanımda eşim ve 1939 yılında bölgeye yerleştirilen Deliormanlı (Yenipazar) iki Balkanlı vardı. Güzel bir ziyaret oldu.

Batman Çayı’nı geçerken şehit olan 1. Kılıçarslan’ın burada olduğu kazı yapıldığı ve yerinin tespit edildiği ifade edilmişti. Gittim gördüm. Bir parkın içindeki mezar yeri daha çok kazı alanı olarak gözüküyor.

Orada bulunan ve piknik yapanlara sorduğumda tanınmadığını gördüm. Sadece yaşı elli üzeri olanlar buranın ziyaret yeri olduğunu ifade ettiler. Burada “ziyaret” kelimesi daha çok türbe ve makam için kullanılıyor. Doğru kullanılıyor. Açıkçası içinde bulunduğu metruk hal hiç de hoşuma gitmedi. Yine açıklama levhaları ve yönlendirme levhaları yok esasında yönlendirilecek yer de yok. Diyarbakır, Batman yolu üzerindeki Silvan, çok iyi uğrak yeri olabilir. Hem de yolun tam ortası.

Silvan’ın yakın tarihimizdeki yeri ise bambaşka. Mustafa Kemal Paşa’nın 16. Kolordu Komutanı olarak 1916 yılında güvenli olduğu için karargahını buraya kurmasıdır. Burada Rusları tıpkı Kurtuluş Savaşı’nda uyguladığı taktikle vatanın haremi ismetinde boğmuş, Muş, Bitlis ve daha sonra Bingöl’ün kurtuluşunu sağlamış. Mustafa Kemal Paşa, başarıların sonucunda altın kılıçlı imtiyaz madalyası ile ödüllendirilmiştir. Mustafa Kemal’in ikametgah binası müze olmuş. Karargahı ise kapalı bir konaktı.

(Silvan Atatürk Evi)

Birkez daha ifade etmeliyim ki coğrafyada yaşayanlarımızın dahi coğrafyamızdan bihaber olduğunu gördüm. Coğrafyamızın tarik ile bağının kurulamadığını burada gördüm. Eğitimimizin de ne hallerde olduğunu hissettim.

Silvan’da gönüllü rehberimiz ve Ağrı’dan buraya göç eden Murat not aldığım kalemin ağzının açık olması karşısında “kalemin ağzını kapalı tut, sonra kurur yazamazsın” sözü nereden nereye geldiğimizi de gösteriyor. Tasarruftan ihanete (israfa) giden yoldayız.

Silvan terörden çok çekmiş. Hissediliyor. Devletin teröristle mücadelesini terörizmle mücadeleye taşıyamadığını da gördüm. 2011 yılında 13 askerimizi şehit vermişiz.

2019 yerel seçim sonuçları ile 2024 yerel seçim sonuçlarını belediye meclisleri açısından mukayese ettim.

Sandığa gitmeyenleri dışarda bırakarak oylarını yüksek gösterme gayretinde olan siyasi partilerin gözünden bakmadığımızda;

Sandığa gitmeyenleri de bir parti olarak hesaba kattığımızda gördüğüm sonuç:

Oy kullanmayanların ikinci parti oldukları ve hızla oylarını artırdıklarıdır.

Son seçimlerde seçmenin neredeyse üçte biri sandığa gitmemiş. Yerel seçimlerin daha çok iki aday üzerine yoğunlaştığı düşünülürse sandığa küsenler hesaba katıldığında birinci partinin oyları yüzde ellinin altına düşmüş…

Buradaki tespitim insanlarımızın siyasetten ve uzantılarından hızla uzaklaşmasıdır.

Burada da mihenk taşları ve işaret taşları tabiki var. Hem bizi ölçüyor hem de bizi doğru yola sokuyor. Bunlardan birisi de şüphesiz Atatürk’ün kan kardeşi Sadık Üstün’dür. 16. Yüzyıldan kalma Karabehlül Camisi haziresine defnedilen bu zat aşireti ile birlikte Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Harbinde devlete yardım etmiştir. Üstünler Konağı 16. Kolordu için karargâh binasıdır. Derenin kenarında ve Silvan Kalesi üstünde sağlam bir bina olan bu yer yeniden onarılmayı bekliyor.

(Silvan Üstünler Konağı)

Sadık Üstün’ün hazin sonu ise 1925 yılında Şeyh Sait İsyanında evine sığınan kaymakam, hâkim, savcı ve mülki amiri isyancılara vermemenin bedeli olarak vuruluyor ve şehit ediliyor. Evine sığınanlar ise sağ salim kurtuluyorlar.

Millî Mücadele yıllarında Mustafa Kemal Paşa ile Sadık Üstün’ün mektuplaştıklarını biliyoruz. Bu mektuplardan birinde Paşa, “Asırlarca olduğu gibi bundan sonra da iki kardeş olan Türkler ve Kürtlerin sarsılmaz bir imanla muazzez vatan toprağını savunacağına milletin namusunu koruyacağına şüphem yoktur” ifadesini kullanır.

Hoş adamlar tarihinden boş adamlara  yolculuğumuzda hüzünlenmemek elde değil.

Kalın sağlıcakla.