SON DAKİKA
Hava Durumu

Akran Zorbalığı ve Hukuki Karşılığı

Yazının Giriş Tarihi: 28.02.2024 18:31
Yazının Güncellenme Tarihi: 28.02.2024 18:31

Ülkemizde insanlar gerçekten saldırganlaşmış bir haldeler…

Çoğu vatandaşımız sonuçlarını ve etkilerini düşünmeksizin, sorunlarını çözerken saldırgan yollara başvurmayı seçmektedir.

Bu ortamda kendi küçük dünyasını şekillendirmeye çalışan çocuklar ailesinden veya çevresinden gerek sosyal medyadan gerek ise ana akım medyadan şiddet unsurlarına sürekli maruz kalmaktadır.

Sorunlarının çözümünde şiddet ve zorbalık yollarına başvurmaktan kaçınamamaktadır.

Hal böyle olunca, okullarda akranlar arası şiddet olaylarına yani ‘’akran zorbalığına’’ ülkemizde ve tüm dünyada yoğun olarak rastlanmaktadır.

2019 yılında UNICEF tarafından yapılan bir araştırmaya göre, dünyada 11-15 yaş arası her üç çocuktan biri okullarda akran zorbalığına maruz kalmıştır.

Avrupa ve Kuzey Amerika’da gençler arasında en çok psikolojik zorbalıkla karşılaşılmaktayken diğer bölgelerde daha ziyade fiziksel zorbalık ve bunun ardından cinsel zorbalıkla karşılaşıldığı raporlanmıştır.

Son zamanlarda gündeme oturan bir sorun olan siber zorbalık ise, on çocuktan birine etki etmiştir. Raporda Türkiye’de ise, 2019 yılında bu yaş grubunda yaklaşık her iki öğrenciden birinin akran zorbalığına maruz kaldığı ifade edilmiştir.

Gelin birlikte akran zorbalığının ne olduğuna bakalım…

***

Akran Zorbalığı Nedir?

Basit tanımıyla Akran zorbalığı, okullarda bir ya da birkaç çocuğun bir başka çocuğa karşı yaptığı saldırgan davranışlar olarak tanımlanmaktadır.

 Bir davranışın akran zorbalığı olarak tanımlanması için üç temel özellik gerekmektedir:

   Davranışın zarar verme niyetiyle kasıtlı olarak yapılması,   Davranışın tekrarlaması ve sürekli olması,   Çocuklar arasında güç dengesizliğinin olması (fiziksel, zihinsel, sosyal ve yaş gibi).

Akran zorbalığını oluşturan eylemleri özetle, tekme atma, tokat vurma, itme, çekme gibi fiziksel, sataşma, alay etme, dalga geçme, kızdırma, hoşa gitmeyen isim takma, küçük düşürücü sözler söyleme gibi sözel; dedikodu ve söylenti çıkarıp yayma, arkadaş grubundan dışlayarak yalnızlığa terk etme gibi dolaylı ya da para veya diğer eşyalarını zorla alma, almakla tehdit etme, eşyalarına zarar verme gibi davranışsal olarak ortaya çıkabilmektedir. 

Akran zorbalığı okul öncesi dönemden itibaren gözlemlenmektedir. Eğitimin her kademesinde yaygındır.

Araştırmalar akran zorbalığının ilkokulun sonlarına doğru arttığını, ortaokulda en üst seviyeye ulaştığını ve lisenin sonlarında ise azaldığını göstermektedir.

***

Türkiye gibi genç nüfusun yüksek olduğu ülkelerde okulda akran zorbalığına karşı tedbirlerin alınması hem önemli hem de zorunludur.

Nitekim Türkiye gibi göçmen nüfusunun yüksek olduğu ülkelerde göçmen sorunu, bununla beraber gelişmiş ülkelerde ise ırkçılığın yeniden popüler hâle gelmesi, bireyler arasındaki sosyoekonomik dengenin bozulması, akran zorbalığını yaygınlaştıran sebepler olarak gösterilmektedir.

Kanaatimce tüm bu sebepler ile birlikte akran zorbalığı ülkemizde artan bencilleşmenin ve kutuplaştırmaların tüm ülke çocuklarının sosyal ilişkilerine etki eden bir sonucudur.

Okullarımızda her zaman akran zorbalığına maruz kalınmıştır. Lakin son zamanlarda bu sayı ülkemizde ve dünyada ne yazık ki, oldukça artmıştır.

Etkileri ve sonuçları pek tabi bununla birlikte artmaktadır.

Okullarda yaşanan akran zorbalığının kurban çocuk üzerinde ciddi maddî veya manevî zararlar doğurması mümkündür.

Hakaret, kötü muamele, şiddet, taciz, istismar, yaralama benzeri suçlar akran zorbalığının sonucu olabileceği gibi,

Mağdurların intihara kadar sürüklenmesi söz konusu olabilir.

Veyahut farklı perspektiften bakacak olursak, çocukluğunda akran zorbalığına maruz kalan kişiler bu durumun çocukluk travması haline gelmesi sonucunda suç işlemeye daha yatkın bireyler haline gelebilirler.

Dünya üzerindeki seri katillerin neredeyse hepsi çocukluk travmalarına sahiptir.

Yasal yaptırımlar sayesinde akran zorbalığının önüne geçmek çok daha etkili olmakta ve uzun vadede sonuç sağlamaktadır.

Bu sebepler ile akran zorbalığına karşı yasal yolların mutlaka kullanılması gerekmektedir.

***

Peki akran zorbalığı hukukta nasıl karşımıza çıkmaktadır,

Türk hukukunda okullarda akran zorbalığına karşı hem zorba hem mağdur çocuk bakımından destekleyici veya koruyucu tedbir kararları verilmesi mümkündür.

Bu türden kararların alınabilmesi için, esasen her şeyden önce çocukların okullarda karşılaşabilecekleri zorbalıkta başvurabilecekleri hukukî yollar hakkında bilgilendirilmeleri gerekir.

Çocuğun temel hakları ve çocuk hakları bağlamında, okulda akran zorbalığına karşı korunması son derece önemlidir.

Hukuki uygulamalar, zorba çocukları okulda şiddete yönlendiren ve diğer çocuklara şiddet uygulamalarını teşvik eden sebeplerin tespit edilmesi ve bu sebeplerin ortadan kaldırılmasına yönelik politikalar üretmektedir.

Hukuki uygulamalar ile önlemlerin alınması ile bugünün çocukları ve geleceğin büyükleri için şiddetten uzak bir dünya inşa edilebilir.

***

Akran zorbalığına karşı çocukların ve ailelerin hukuki olarak bilgilendirilmesi gerekir dedik;

Akran zorbalığına maruz kalındığında mağdurun, velilerin, vasilerin kullanabilecekleri yasal hakları, alabilecekleri hukuki önlemleri ve tedbirleri nelerdir?

-İlk olarak okul idaresi ile mutlaka iletişime geçilmelidir.

-Çocukları akran zorbalığına uğradığında ailelerin öncelikle okul yönetimine bu durumu anlatıp şikâyette bulunulmalı ve zorbalık yapan öğrenci için tutanak tutturup hakkında disiplin cezası talep edilmelidir.

-Eş zamanlı CİMER üzerinden de şikayetlerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Bunlar yine delillerinizdir.

-Akran zorbalığı sonucunda yukarıda bahsettiğimiz gibi bir suç eylemi oluştu ise, ceza soruşturması başlatılması için kolluk kuvvetlerine verilecek ifade ve savcılığa ihbar yolu şikâyet süreçlerini başlatmak iyi bir yol olacaktır.

-Eğer zorbalık çocukta ciddi psikolojik veya fiziksel rahatsızlıklara sebep olmuşsa yargı makamlarına şikâyette bulunmalı ve varsa maddi, manevi zararları için tazminat talep etmelidir.

-Bu talepleri okul yönetimine iletirken veya yargı makamları için delil ve şahit bulunması faydalı olacaktır.

Sıkça sorulan bir diğer soru,

Akran zorbalığına maruz kalan çocukların velileri ve çocukların kendileri tazminat davası açabilir mi?

Yukarıda da bahsettiğimiz üzere evet açabilir, şöyle ki;

Akran Zorbalığı, çocukta psikolojik veya fiziksel rahatsızlıklara sebep olmuşsa haksız fiil sonucunda sebep olunan maddi, manevi zararları için tazminat talep edebilir.

Çocuğun bağlı olduğu eğitim veya bakım kurumlarında ihmal veya suça iştirak gibi benzeri durumlar mevcut ise ebeveynler ilgili eğitim veya bakım kurumlarına karşı tazminat davası açabilir. 

Eğitim kurumlarında kusur mevcut değilse ebeveynler akran zorbalığında bulunan çocuğun velilerine (anne-baba) karşı tazminat davası açabilir. 

 Açılacak davanın her somut olayın özelliğine göre değiştiğini unutmayalım… 

***

Hukukumuzda akran zorbalığına karşı tazminata hükmedildiği örnekler mevcuttur.

Örneğin; özel bir okulda yüzde 80 burslu okuyan üstün zekalı 11 yaşındaki kız öğrenci T.N.B'nin velisi, kızının okulda arkadaşları tarafından dışlandığını, aşağılandığını, akran şiddetine uğradığını gerekçe göstererek okul aleyhine 74 bin TL'lik maddi ve manevi tazminat talepli dava açtı.

Davayı kısmen kabul eden mahkeme, okulun veliye 16 bin 976 lira tazminatı 6 yıllık faizi ile ödenmesine hükmetti.

Velisi B.B., 2012 yılında mahkemeye başvurarak 7. sınıfta okuyan kızının okulda akranları tarafından şiddete maruz kaldığını, dışlandığını, aşağılandığını, okul yönetiminin de gerekli önlemi almayarak buna seyirci kaldığını öne sürdü.

Mahkeme, 3 Mayıs 2018 tarihli karar duruşmasında davanın kısmen kabulüne karar verdi. Mahkeme, davalı okulun öğrencinin velisine 11 bin 976 TL maddi, 5 bin TL'de manevi olmak üzere toplam 16 bin 976 TL tazminatı, davanın açıldığı 2012 yılından itibaren işleyecek faizi ile ödemesine hükmetti.

***

Evet bu yazımızda sizlere akran zorbalığının ne olduğundan bahsettik,

Yarattığı etkileri ve oluşturduğu sonuçları hukuki perspektifte inceledik,

Akran zorbalığına karşı nasıl tedbir alacağımızı ve hangi yasal yollara başvurabileceğimizi anlattık,

Başvurulan yasal yollar sonucunda talep edeceğimiz haklarımızı öğrendik, örneklendirdik.

Unutmayınız,

Hukukumuzda suçlu çocuk yoktur, sadece suça sürüklenen çocuklar vardır.

 

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.