SON DAKİKA
Hava Durumu

Modern Sanayi Mandacılığı ve Ahmet Nazif Zorlu

Yazının Giriş Tarihi: 13.11.2026 11:37
Yazının Güncellenme Tarihi: 13.11.2026 11:38

Ahmet Nazif Zorlu, iki kat yerli, dört kat milli bir sanayiciydi.

Türk sanayisinin temel sıkıntısı; yerli ve milli sanayicilerimizin yok denecek kadar az sayıda olmasıdır.

Bir kez daha açık ve net bir şekilde yazalım;

Kısaca “TTF” şeklinde isimlendirdiğimiz “Tedarikçi, Taşeron ve Fasoncuyu” "sanayici" olarak görmüyoruz.

Bunları "yerli" olmakla birlikte, "milli" olarak sınıflandırmayı da doğru bulmuyoruz!

Peki niye?

Memleketin ithalatının yüksek, ihracatının düşük olması, yani cari açıkta makasın yıllardır bir türlü kapatılamamasının nedenleri hepimizce malum!

Bu durumun sebeplerinden biri de ihraç ettiği ürünlerin yaklaşık yüzde seksenini ithal eden bu TTF'ciler…

Yine bu TTF'ciler yüzünden; gelişemiyoruz, değişemiyoruz, ekonomik özgürlüğe kavuşamıyoruz.

Markalaşamıyoruz. Tedarikçiliğin uzun dönem iş garantisinin rahatlığının yanı sıra "modern sanayi mandacılığı" anlayışı ile "sanayicilik oynuyoruz!”.

Nedir, bu modern sanayi mandacılığı?

"Kendi kendini yönetemeyen veya kalkındıramayacak kadar zayıf ve vizyonsuz hisseden sektörlerin, ekonomik açıdan güçlü yabancı markaların denetimi ve yönetimi altına girmesidir"

Bu modern sanayi mandacılığı;

Görünüşte "ele geçirdiği sektörleri kalkındırma, onlara para kazandırma ve onları koruma" iddiasında olsa da pratikte kendi standartlarını uygulamaya alarak, ülkenin sanayisini ele geçirme, ucuz iş gücünü kullanma, çevresel kirliliği oluşturma, markalaşmayı engelleme, ithalatı koordine etme, istediği performansta ihracatı yönetme amacı gütmektedir.

Kısaca; sanayi sömürgeciliği "modern ve kılıfına uydurulmuş söz ve yöntemler" ve beraberindeki standardizasyon hamleleri ile ayakta tutan bir “istila” yöntemidir.

Evet, bu ifadelerin ağır olduğunun farkındayız.

Ancak, durumu bundan daha açık bir şekilde ifade edebilecek vizyonumuz yok!

Ülkemiz, siyasi yönden mandacılığı reddetmiş, bu reddiyenin karşılığında kutlu bir Kurtuluş Savaşı vermiş ve aziz şehitlerimizin o mübarek kanları, aziz canları karşılığında Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmuştur.

Siyasi mandacılığın reddiyesinden sonra, ekonomik mandacılığı da elinin tersi ile itmiş, İzmir İktisat Kongresinde alınan kararlar neticesinde; "Milli Sanayi Hamlesi" başlatılmıştır.

​Genç Cumhuriyet’in "Milli Sanayi Hamlesini" incelediğimizde; ​1927 yılında gerçekleştirilen ilk “Sanayi Sayımı” sonuçlarına göre Türkiye genelinde imalattan madenciliğe kadar farklı ölçeklerde 386 sanayi kuruluşu bulunmaktaydı (Kaynak: ST Endüstri Haber).

Devlet teşvikleri (1927 Teşviki Sanayi Kanunu) ve doğrudan devlet yatırımlarıyla 10 yıl gibi kısa bir sürede bu sayı bin 087'ye yükselmiştir.

Atatürk dönemi büyük ölçekli fabrika hamlesine baktığımızda; 1923-1938 yılları arasında Cumhuriyet'in ekonomik bağımsızlığını sağlamak, temel tüketim maddelerinde dışa bağımlılığı bitirmek ve savunma sanayiini kurmak amacıyla 46 büyük fabrika ve sanayi tesisi kurulmuş ya da temeli atılmıştır.

"Milli Sanayi Hamlesinde" öne çıkan başlıca büyük kuruluşlar şunlardır:

* ​Savunma ve Ağır Sanayi:

Ankara Fişek Fabrikası (1924), Gölcük Tersanesi (1924), Kayseri Uçak Fabrikası (1926), Kırıkkale Mühimmat ve Çelik Fabrikaları (1926-1928), Karabük Demir-Çelik Fabrikası (1937)

* ​Gıda ve Tarıma Dayalı Sanayi:

* Alpullu ve Uşak Şeker Fabrikaları (1926), Eskişehir ve Turhal Şeker Fabrikaları (1934)

* ​Tekstil ve Dokuma Sanayi:

* Kayseri Bez Fabrikası (1934), Nazilli Basma Fabrikası (1935), Bursa Merinos Fabrikası (1935), Gemlik Suni İpek Fabrikası (1935).

* ​Madencilik ve Malzeme Üretimi:

* İzmit Kâğıt ve Karton Fabrikası (SEKA-1934), Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası (1934), Keçiborlu Kükürt Fabrikası (1934), Ankara ve Sivas Çimento Fabrikaları.

***

Milli sanayi hamlesini gördünüz mü?

Bu milli hamle, 1960'lı yıllardan sonra bir hastalıklı ruh haline dönüşmüş, "Modern Sanayi Mandacılığının" temelleri atılmaya başlanmış, tedarikçilik, fasonculuk, taşeronluk bir "üretim modeli" halini almaya başlamış ve ülke sanayisi sömürülen sanayi haline dönüşmüştür.

Bu anlayışa zaman zaman karşı duran siyasetçiler olmuş, siyasi ömürleri uzun sürmemiştir.

Bu konuyu gündeme getiren bürokratlar ya siyasetin ya da ticaretin gadrine uğramış, makamdan uzaklaştırılmışlardır.

"Modern Sanayi Mandacılığı" sistemine karşı duran sanayicilerimiz her zaman olmuş, şu an bile bu sanayicilerimiz var ve milli sanayi mücadelesine devam ediyorlar.

Ve maalesef; tedarikçiler, taşeronlar, fasoncular kadar destek, kıymet ve ilgi görmüyorlar.

Yazının başında dedik ki;

"Ahmet Nazif Zorlu, iki kat yerli, dört kat milli bir sanayiciydi."

Geçen hafta rahmetli oldu, Allah rahmet eylesin milli bir sanayiciydi.

Vestel'i dünya markası yapan adamdı.

Toog'da elini taşın altına koyan milli bir kahramandı.

Tekstilcilerin Mısır'a gittiği bu dönemde bile, Bursa'da baca tüttüren adamdı.

Gazeteci Fatih Altaylı’nın kaleminden okuyalım:

"20 yıl önce tüm beyaz eşya üreticilerinin ortak olup Türkiye’de bir ekran üretim tesisi kurması için uğraştı, ‘Biz satıyoruz ama aslan payını ekran için Kore’ye ödüyoruz. Devlet öncü olsun, hepimiz ortak olalım ekran ve hatta çip üretelim. Asıl gelecek orada’ diye uğraştı ama derdini kimseye anlatamadı."

Maalesef; bu ülkede, bu kutlu sevdayı, Milli Kalkınma Hamlesini, Milli Ses Ver Projesini, Modern Sanayi Mandacılığına karşı olmanın önemini ve zararlarını kimseye anlatamazsın.

Bize göre; Ahmet Nazif Zorlu, milli bir sanayiciydi.

Milli uygunluk değerlendirme kuruluşumuz olan TSE ile kaliteye yolculuk yapan kaliteli bir sanayiciydi.

Allah rahmet eylesin...

Son söz:

TTF'cilere, Modern Sanayi Mandacılığına kölelik yapanlara ihtiyacımız yok!

Ahmet Nazif Zorlulara ihtiyacımız var.

***

Not:

Rahmetli Zorlu'yu Manisa'dan tanırım ve şu sözünü onur beratım olarak hafızamın en berrak yerinde ve gönlümün en hassas bölgesinde tutarım ve kendimle gurur duyarım;

"Gönderdiğim hediyeyi almayan tek adamsın!"

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
Yükleniyor..
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.