Lokum kıvamında akşam menüsü: Soğan Dolması nasıl yapılır?
Mutfaklarımızda genellikle diğer dolmaların içine lezzet versin diye doğranan soğan, bu kez başrole geçiyor. Sabır, ustalık ve doğru teknikle birleştiğinde adeta bir lezzet patlamasına dönüşen soğan dolması, hem göze hem damağa hitap eden yapısıyla son dönemin en çok aranan tarifleri arasında yer alıyor.
SARAYDAN ANADOLU'YA UZANAN BİR USTALIK HİKAYESİ
Soğan dolması, kökleri Osmanlı saray mutfağına kadar uzanan, günümüzde ise özellikle Erzurum, Gaziantep ve Şanlıurfa gibi Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerimizde sıklıkla yapılan bir kış ve bahar yemeğidir. Eski dönemlerde etin ve malzemenin kıymetli olduğu saray mutfaklarında şefler, katman katman ayrılabilen soğanın bu yapısını bir sanat eserine dönüştürmek istemişlerdir. Hikayeye göre; sıradan bir malzemeyi en lüks sofraya yakışır hale getirme çabası, soğanın acısının haşlanarak alınması ve içine kıymalı, baharatlı harçların doldurulmasıyla bu muhteşem lezzeti doğurmuştur. Anadolu'da ise özellikle kış aylarında bağışıklığı güçlü tutmak ve sofraya bereket katmak için sıklıkla pişirilir.
LOKUM KIVAMINDA SOĞAN DOLMASI TARİFİ
Malzemeler:
*4-5 adet büyük boy kuru soğan (düzgün ve yuvarlak olanlar tercih edilmeli)
İç Harcı İçin:
*200 gram kıyma (orta yağlı)
*1 çay bardağı pirinç (yıkanmış)
*1 adet ince kıyılmış küçük soğan
*1 yemek kaşığı domates salçası
*1 yemek kaşığı biber salçası
*Çeyrek demet ince kıyılmış maydanoz
*2 yemek kaşığı zeytinyağı veya tereyağı
*Tuz, karabiber, pul biber, kuru nane ve isteğe göre biraz sumak veya nar ekşisi
Sosu İçin:
*1 yemek kaşığı salça
*2 yemek kaşığı zeytinyağı
*Sıcak su
Hazırlanışı:
Soğanların Hazırlanması: Büyük boy soğanların kabuklarını soyun. Üst ve alt kök kısımlarını düzgünce kesin. Soğanın cücüğüne (ortasına) kadar boylamasına tek bir derin kesik atın (tamamen ikiye bölmeyin).
Haşlama Aşaması: Bol kaynar suyun içerisine biraz tuz atıp soğanları ekleyin. Yaklaşık 10-12 dakika, soğanlar yumuşayıp katmanları ayrılacak kıvama gelene kadar haşlayın. Ardından süzüp soğumaya bırakın.
İç Harcın Hazırlanması: Kıymayı, yıkanmış pirinci, salçaları, yağları, baharatları, maydanozu ve incecik kıyılmış küçük soğanı derin bir kapta güzelce yoğurun.
Doldurma ve Sarma: Soğuyan soğanların katmanlarını tek tek, incitmeden ayırın. Her bir yaprağın uç kısmına hazırladığınız iç harçtan koyup rulo şeklinde sarın. kesik yerleri alta gelecek şekilde tencereye veya fırın kabına yan yana sıkıca dizin.
Pişirme: Salça, zeytinyağı ve sıcak suyu karıştırarak bir sos hazırlayın. Dolmaların üzerine dökün (üzerini hafifçe geçmeli). Tencerede yapıyorsanız kısık ateşte pirinçler yumuşayana kadar, fırında yapıyorsanız üzerini kapatıp ardından son 10 dakika üzerini açarak kızarana kadar pişirin.
YANINA NE İYİ GİDER?
Soğan dolması ağır ve zengin aromalı bir yemek olduğu için yanına onu dengeleyecek hafif ve ferahlatıcı lezzetler yakışır:
Sarımsaklı Süzme Yoğurt veya Haydari: Sıcak dolmanın üzerine soğuk yoğurt dokunuşu bu yemeğin olmazsa olmazıdır.
Ferah Bir Mevsim Salatası: Bol limonlu ve nar ekşili, yeşillik ağırlıklı bir salata damaktaki yağ dengesini mükemmel sağlar.
Yayık Ayranı: Yanına buz gibi, bol köpüklü bir yayık ayranı menüyü eksiksiz tamamlayacaktır.
