27 Şubat’ta tarihte bugün: Sanattan siyasete, bilimden afetlere uzanan bir gün

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kültürel ve Sanayi Adımları

Türkiye’de bilinen ilk resim sergisi, 27 Şubat 1863’te İstanbul Atmeydanı’nda (Hipodrom) açıldı. Serginin açılmasına dönemin padişahı Sultan Abdülaziz destek verdi. Bu etkinlik, Osmanlı’da Batılı anlamda plastik sanatların kamusal görünürlüğü açısından önemli bir eşik olarak kabul ediliyor.

Cumhuriyet döneminde ise özel girişimin simge adımlarından biri 27 Şubat 1937’de atıldı. Özel teşebbüs tarafından inşa edilen ilk Türk gemisi “Belkıs”, Haliç’te törenle denize indirildi. Bu gelişme, yerli sanayi hamlelerinin sembolik örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Ekonomi cephesinde dikkat çeken bir başka tarih 27 Şubat 1964 oldu. Coca-Cola’nın dünya üzerindeki 1109’uncu fabrikası İstanbul’da açıldı. Tamamı yerli sermaye ile kurulan şirketin 14 milyon liralık yatırımı, Türkiye’de yabancı marka üretiminin yerli ortaklık modeliyle yaygınlaşmasının erken örneklerinden biri sayıldı.

Sanat ve Medya Dünyasında Kayıplar ve Kararlar

Türk karikatürünün öncü isimlerinden Cemal Nadir Güler, 27 Şubat 1947’de 45 yaşında hayatını kaybetti. Güler, özellikle Cumhuriyet’in ilk dönemindeki toplumsal dönüşümü mizah yoluyla aktaran çalışmalarıyla tanınıyordu.

27 Şubat 1971’de ise Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT), maddi imkânsızlıklar nedeniyle radyo yayın süresini 18,5 saatten 8 saate indirmek zorunda kalacağını açıkladı. Karar, kamu yayıncılığının finansman sorunlarını gündeme taşıdı.

Siyasette Çalkantılı Başlıklar

27 Şubat, Türkiye siyasi tarihinde de çarpıcı gelişmelere sahne oldu. 1973’te Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Senatörü Kudret Bayhan, Fransa’ya uyuşturucu madde sokmaktan yargılandığı davada 15 yıl hapse mahkûm edildi.

1976’da hayali mobilya ihracatı ve vergi iadesi yolsuzluğu davasında Yahya Demirel hakkında tutuklama kararı verildi. Sürecin siyasi yankıları büyürken dönemin siyasetçilerinden Bülent Ecevit, “Süleyman Demirel’in siyasi hayatta kalma hakkı yoktur” sözleriyle tartışmayı daha da alevlendirdi.

27 Şubat 1978’de Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Kenan Evren, Genelkurmay Başkanlığı görevine atandı. Bu atama, ilerleyen yıllarda Türkiye’nin siyasi tarihinde belirleyici rol oynayacak bir sürecin önemli adımlarından biri olarak değerlendirildi.

2001 ekonomik krizi sürecinde ise Başbakan Bülent Ecevit, Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Kemal Derviş’i istişarelerde bulunmak üzere Türkiye’ye davet etti. Bu çağrı, ekonomi yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.

Bilim ve Tıpta İlkler

27 Şubat 1879’da yapay tatlandırıcı sakarin keşfedildi. Bu buluş, özellikle gıda endüstrisinde düşük kalorili ürünlerin önünü açarak küresel ölçekte tüketim alışkanlıklarını etkiledi.

Türkiye’de ilk yapay kalp ameliyatı ise 27 Şubat 1988’de Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi’nde gerçekleştirildi. Ancak hastanın uygun donör kalp bulunamaması nedeniyle bir süre sonra hayatını kaybetmesi, organ nakli altyapısının önemini bir kez daha ortaya koydu.

Dünyada 27 Şubat

27 Şubat 1594’te IV. Henry Fransa Kralı oldu. 1844’te ise Dominik Cumhuriyeti, Haiti’den bağımsızlığını ilan etti.

20 ve 21. yüzyılda ise 27 Şubat, büyük sarsıntılara sahne oldu. 1917’de Rus Çarlığı çöktü; bu gelişme, birkaç ay sonra gerçekleşecek devrim sürecinin önünü açtı. 2010’da Şili’de meydana gelen 8.8 büyüklüğündeki deprem, yüzlerce can kaybına ve büyük yıkıma yol açtı.

2019’da Kahire’de Ramses Tren İstasyonu’nda meydana gelen kazanın ardından çıkan yangında 25 kişi yaşamını yitirdi, 40 kişi yaralandı. Olay sonrası makinist gözaltına alınırken, Mısır Ulaştırma Bakanı Hisham Arafat istifa etti.

Sanat sergilerinden askeri atamalara, bilimsel keşiflerden doğal afetlere kadar uzanan bu tablo, 27 Şubat’ın tarihte sıradan bir gün olmadığını gösteriyor. Her yıl takvimler bu tarihi işaret ettiğinde, geçmişin farklı alanlardaki izleri yeniden hatırlanıyor.