NASA uzaydan görüntüledi: Karadeniz ve Marmara turkuaza büründü

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Karadeniz ile Marmara Denizi'nde her yıl ilkbaharın sonu ve yaz aylarının başında görülen turkuaz renk değişimini uzaydan görüntüledi. PACE uydusu ile Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) elde edilen kareler, bölgedeki mevsimsel değişimin çarpıcı boyutunu ortaya koydu.

NASA'nın paylaştığı görüntülerde Karadeniz'in geniş kesimlerinin açık mavi ve turkuaz tonlarına büründüğü görülürken, İstanbul Boğazı boyunca uzanan akıntı desenleri de dikkat çekti. Daha önce deniz seviyesinden ve dronlarla kaydedilen turkuaz görüntüler, bu kez uzaydan çekilen fotoğraflarla da doğrulanmış oldu.

Turkuaz rengin nedeni fitoplanktonlar

NASA'nın açıklamasına göre, Karadeniz ve Marmara Denizi yılın büyük bölümünde koyu mavi tonlarda görünürken, ilkbahar sonu ile yaz başında "kokkolitofor" (coccolithophore) adı verilen mikroskobik fitoplanktonların hızla çoğalması nedeniyle deniz yüzeyinde belirgin bir renk değişimi yaşanıyor.

Kalsiyum karbonat plakalarla kaplı bu canlılar, güneş ışığını güçlü şekilde yansıtarak denize süt mavisini andıran turkuaz bir görünüm kazandırıyor. Uzmanlar, yılın diğer dönemlerinde ise silika kabuklu diyatomların baskın olması nedeniyle denizin daha koyu renkte göründüğünü ifade ediyor.

PACE uydusu yüksek hassasiyetle görüntüledi

NASA'nın 8 Şubat 2024'te uzaya gönderdiği PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, Ocean Ecosystem) uydusunda bulunan Ocean Color Instrument (OCI) cihazı, 22 Haziran 2026'da Karadeniz'deki bu dikkat çekici renk değişimini yüksek çözünürlükte kaydetti.

Yaklaşık bir ay önce ise Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan Expedition 74 ekibindeki bir astronot tarafından çekilen fotoğraflarda, Karadeniz'den Marmara Denizi'ne uzanan fitoplankton hareketleri ile İstanbul Boğazı boyunca oluşan turkuaz akıntılar net şekilde görüntülendi.

Deniz ekosistemi için kritik öneme sahip

NASA, farklı tarihlerde elde edilen uydu ve ISS görüntülerinin bölgedeki mevsimsel fitoplankton hareketlerini ve deniz ekosistemindeki doğal döngüyü ortaya koyduğunu vurguladı.

Bilim insanları, fitoplanktonların yalnızca deniz canlıları için besin zincirinin temelini oluşturmadığını, aynı zamanda atmosferdeki karbondioksitin tutulmasına katkı sağlayarak iklim sistemi açısından da kritik bir görev üstlendiğini belirtiyor.

Daha önce İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'nde dronlarla kaydedilen turkuaz görüntüler ile NASA'nın uzaydan elde ettiği görüntüler karşılaştırıldığında, aynı doğal olayın hem deniz seviyesinden hem de uzaydan etkileyici şekilde gözlemlenebildiği görülüyor.