14 Eylül tarihte bugün: Karacabey'in işgalden kurtuluşundan Edirne Antlaşması'na

Tarihte 14 Eylül, önemli siyasi gelişmelerin, savaşların, kültürel olayların ve dünyaca tanınan isimlerin doğum ve ölümlerinin yaşandığı günlerden biri olarak kayıtlara geçti. Bursa açısından ise 14 Eylül 1922 tarihi, Karacabey’in düşman işgalinden kurtuluşu nedeniyle ayrı bir önem taşıyor.

Millî Mücadele döneminde Türk ordusunun Batı Anadolu’da ilerleyişi sürerken, 14 Eylül 1922’de Bursa’ya bağlı Karacabey ilçesi düşman işgalinden kurtarıldı. Aynı gün İzmir’in Bergama ilçesi de işgalden kurtuldu.

14 Eylül tarihinde Türk ve dünya tarihinde başka dikkat çeken gelişmeler yaşandı.

1460 yılında Fatih Sultan Mehmed, Trabzon İmparatorluğu’na son vermek amacıyla Trabzon Kuşatması’nı başlattı. 1812’de Fransa İmparatoru Napolyon Bonapart, büyük bir yangının devam ettiği Moskova’ya ordusuyla girdi. 1829 yılında ise Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Edirne Antlaşması imzalandı.

Bilim, ekonomi ve düşünce tarihinin önemli dönüm noktalarından biri de 14 Eylül tarihlerinde yaşandı.

Karl Marx’ın dünyaca ünlü eseri Kapital’in ilk cildi 1867 yılında yayımlandı. 1960 yılında ise Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü, yani OPEC kuruldu.

Türkiye tarihinde 14 Eylül’ün önemli olayları arasında 1919 yılında Sivas’ta İrâde-i Milliye gazetesinin yayın hayatına başlaması da bulunuyor. 1923’te Lozan Antlaşması uyarınca Edirne’ye bağlı Karaağaç Tren İstasyonu Yunanlardan teslim alındı. 1933 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında Dostluk Antlaşması imzalanırken, 1936 yılında Millî Eğitim Bakanlığı ilkokullarda okutulacak “Alfabe” kitabını kabul etti.

Yakın tarihte ise 1997 yılında Van’da gerilim hattına takılan askeri helikopterin düşmesi sonucu 10 asker hayatını kaybetti. 2018 yılında İstanbul Yeni Havalimanı inşaatında çalışan işçiler kötü çalışma koşullarını protesto ederek greve başladı. 2019 yılında ise Suudi Arabistan’ın doğusundaki Abkayk ve Hureys petrol sahalarına drone saldırıları düzenlendi.

14 Eylül’de kimler doğdu?

14 Eylül, bilim, sanat, edebiyat, siyaset ve spor dünyasından çok sayıda tanınmış ismin doğum günü olarak da dikkat çekiyor. Nobel ödüllü Rus fizyolog İvan Pavlov, Türk asker ve siyasetçi Cevat Çobanlı, Türk millî futbolcu Şükrü Gülesin, zoolog Semahat Geldiay, İtalyan mimar Renzo Piano ve Alman futbolcu Günter Netzer bu tarihte dünyaya gelen isimler arasında yer alıyor.

Türk sanat dünyasından oyuncu Hülya Gülşen Irmak ve oyuncu, yazar, şair ve sunucu İclal Aydın da 14 Eylül doğumlular arasında bulunuyor. Dünya çapında tanınan isimlerden Amy Winehouse, eski futbolcu Alex de Souza, basketbolcu Jimmy Butler, oyuncu Andrew Lincoln ve rapçi Nas da bu tarihte doğdu.

14 Eylül’de kimler hayatını kaybetti?

14 Eylül, tarihe damga vuran bazı isimlerin ölüm yıl dönümleriyle de öne çıkıyor. İtalyan ozan ve politikacı Dante Alighieri 1321 yılında, Amerikalı yazar James Fenimore Cooper 1851 yılında hayatını kaybetti. ABD Başkanı William McKinley ise 1901 yılında uğradığı suikastın ardından yaşamını yitirdi.

Türkiye’nin 4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel 1966 yılında hayatını kaybederken, sinema dünyasının unutulmaz isimlerinden Grace Kelly de 1982 yılında yaşamını yitirdi. 2009 yılında Amerikalı oyuncu ve dansçı Patrick Swayze, 2011 yılında Nobel ödüllü fizikçi Rudolf Mössbauer, 2022 yılında ise Yunan sinema ve tiyatro oyuncusu İrini Papas hayatını kaybeden isimler arasında yer aldı.

Bursa için Karacabey’in kurtuluşunun yıl dönümü olmasıyla ayrı bir anlam taşıyan 14 Eylül, böylece hem Türkiye hem de dünya tarihinde yaşanan önemli gelişmelerle tarihteki yerini koruyor.