3 Mart tarihte bugün: Türkiye’de önemli kararlar, acı olaylar ve spor tarihi

İşte 3 Mart’ta Türkiye ağırlıklı öne çıkan olaylar…

3 Mart 1924: Cumhuriyet Devrimlerinin En Kritik Adımı

3 Mart 1924, Türkiye Cumhuriyeti’nin laik ve modern devlet yapısının inşasında dönüm noktası oldu. TBMM’de kabul edilen yasalarla:

Halifelik kaldırıldı.

Osmanlı Hanedanı mensuplarının Türkiye dışına çıkarılması kararlaştırıldı.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edilerek eğitim birliği sağlandı.

Şer’iye ve Evkaf Vekâleti ile Harbiye Vekâleti kaldırıldı.

Diyanet İşleri Başkanlığı kuruldu.

Genelkurmay Başkanlığı hükümetten ayrılarak yeniden yapılandırıldı.

Bu kararlar, Cumhuriyet’in laikleşme ve merkezi devlet yapısını güçlendirme sürecinin temel taşları olarak kabul edilir.

Beşiktaş Jimnastik Kulübü Kuruldu (1903)

Türk spor tarihinin en köklü kulüplerinden Beşiktaş Jimnastik Kulübü, 3 Mart 1903’te kuruldu. Siyah-beyazlı kulüp, Türkiye’nin ilk tescilli spor kulübü olarak bilinir ve futbol başta olmak üzere birçok branşta faaliyet göstermektedir.

Mekteb-i Sanayi-i Nefise Öğretime Açıldı (1883)

Bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin temeli olan Mekteb-i Sanayi-i Nefise, 3 Mart 1883’te öğretime başladı. Osmanlı döneminde kurulan bu okul, Türkiye’de akademik sanat eğitiminin başlangıcı olarak kabul edilir.

Takrir-i Sükûn Kanunu Kabul Edildi (1925)

Şeyh Said İsyanı’nın büyümesini önlemek amacıyla 3 Mart 1925’te Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarıldı. Kanunla birlikte İstiklal Mahkemeleri yeniden kuruldu ve hükümete olağanüstü yetkiler tanındı.

Türk Hava Yolları DC-10 Kazası (1974)

Türk Hava Yolları’na ait DC-10 tipi “Ankara” uçağı, 3 Mart 1974’te Paris Orly Havalimanı yakınlarında düştü. Kazada 346 yolcunun tamamı yaşamını yitirdi. O dönem dünya sivil havacılık tarihinin en büyük kazalarından biri olarak kayıtlara geçti.

Zonguldak Kozlu Grizu Faciası (1992)

Zonguldak Kozlu’da 3 Mart 1992’de meydana gelen grizu patlamasında 263 madenci hayatını kaybetti. Hazırlanan müfettiş raporlarında ciddi teknik ihmaller tespit edildi. Olay, Türkiye madencilik tarihinin en acı facialarından biri olarak hafızalara kazındı.

TBMM’de Dokunulmazlık Kararı (1994)

TBMM Genel Kurulu, 3 Mart 1994’te DEP’li Selim Sadak ile bağımsız milletvekili Hasan Mezarcı’nın dokunulmazlıklarını kaldırdı. Sadak hakkındaki karar Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirken mezarcı yargılandı ve hapis cezasına çarptırıldı

Haldun Taner Tiyatrosu Açıldı (1989)

İstanbul Kadıköy’deki eski hal binası dönüştürülerek 3 Mart 1989’da Haldun Taner Sahnesi hizmete açıldı. Mekân, İstanbul’un önemli kültür-sanat merkezlerinden biri haline geldi.

3 Mart’ta Dünyada Öne Çıkan Bazı Gelişmeler

Florida, 1845’te ABD’nin 27. eyaleti oldu.

HSBC (Hongkong and Shanghai Banking Corporation) 1865’te kuruldu.

NASA’nın öncülü olan NACA 1915’te kuruldu.

Time dergisinin ilk sayısı 1923’te yayımlandı.

3 Mart Doğumlar ve Vefatlar

3 Mart; Zico (1953), Mehmet Topal (1986), Camila Cabello (1997) gibi isimlerin doğum günü.

Aynı tarihte Georges Remi Hergé (Tenten’in yaratıcısı-1983), Müslüm Gürses (2013) ve Şenol Birol (2022) gibi önemli isimler de hayatını kaybetti.